İstanbul servisçileri: Sıkıntıdayız, çözüm istiyoruz

İstanbul Servis Taşımacıları Birliği Derneği Başkanı Turgay Gül: Sektör sıkıntıda, çözüm istiyoruz.

11 Şubat 2019 Pazartesi 11:09
Bu haber 5515 kez okundu
İstanbul servisçileri: Sıkıntıdayız, çözüm istiyoruz
HABER: ERKAN YILMAZ

Servisçiler çok ağır maliyetlerle hizmet vermek zorunda. Bu maliyetlerin dağıtılması gerekiyor. Bir servis aracının günde iki veya üç iş alabilmesine imkan tanıyacak düzenlemelerin yapılması gerekiyor. Buradaki en önemli talep kademeli saat uygulaması ve bunun neden yapılmadığını anlamış değiliz. Son üç yıldır yeni araç girişinde inanılmaz düşüş var ve bu düşüş devam edecek. Üstelik mevcut kalifiyeli esnafı kaybediyoruz. Mevcut sistemin sürdürülebilirliğinin sağlanması gerekiyor. 

İSTAB Başkanı Turgay Gül, Başkan Vekili Aziz Baş, Başkan Yardımcısı Ahmet Akgenç, Yönetim Kurulu Üyeleri Metin Uludağ, Murat Erdoğan, İrfan Yazlıkiçi basın mensuplarına 2018 yılını değerlendirdi ve 2019 beklentilerini açıkladı. 


İyi tedarikçi bulmakta zorlanıyoruz
İSTAB Başkanı Turgay Gül servis taşımacılarının çok ciddi sıkıntı içerisinde olduğunu, sektörden çıkışların arttığını belirterek, “Çok ciddi maliyet artışları nedeniyle son iki üç yıldır yatırım yapılamaz hale geldi. İyi tedarikçi, esnaf bulmakta çok zorlanıyoruz. Sektörden çıkış çok fazla. Bu böyle de devam edecek gibi görünüyor. Bizden 1-3 yaş arasında araç isteyenlerin bunu unutması gerekecek. Sektörde 1-10 yaş ortalaması ile hizmet dönemi başlayacak” dedi. 

Duran aracın günlük maliyeti 62 TL
Maliyet artışlarının sektörü getirdiği noktayı rakamlarla ifade etmek istediğini de belirten Turgay Gül şunları söyledi: “Yaptığımız tabloda araç alım değeri 250 bin TL olarak görünüyor ama onu hesaplamalarımıza koymadık. Finansmanı, amortismanı hatta değer kaybı ile taşıt kartı ücreti de, trafik cezaları, araç takip sistemi, kamera ve sensör maliyeti de yok bu hesaplamalarda. Kamera ve sensörün minimum maliyeti 12 bin TL. Ruhsat değişikliği, trafik sigortası, MTV var. Araç bakım giderini 5 bin TL aldık. Personel giderini asgari ücret, sigorta, kıdem tazminatı 3150 TL civarında aldık. Bu hesaplamayla günlük aracın maliyeti 230 TL. Amortismanı 10 bin TL koyduğumuzda bu rakam 258 TL. Araba tedarikçinin ise bu maliyet 141 TL. Hiç çalıştırmadan duran arabanın maliyeti ise 62 TL.”

Yüzde 25-35 zam 
Firmaların fiyat verirken çok dikkatli olmaları gerektiğini söyleyen Gül, “Bu durum hem onların varlıklarını devam ettirebilmeleri, tedarikçilerine gereken ücreti verebilmeleri için çok önemli. Kazanç olmayınca sistemden çıkış daha da hızlanacak. Biz, firmaların geçen senenin fiyatlarına yüzde 25-35 zam koyarak teklif vermeleri gerektiğine inanıyoruz. Bu zammı almadan işlerini yürütmeleri mümkün değil” dedi. 

Çözüm kademeli saatte 
Servisçiliğin sürdürülebilir bir yapıda devam edebilmesi için kamunun yapması gereken çalışmaları da Turgay Gül sıraladı: “Bir aracın günde birkaç iş almasını sağlayacak düzenlemeleri yapmamız gerekiyor. Buna yönelik, yıllardır dile getirdiğimiz ama ikna edemediğimiz bir talebimiz var: Kademeli saat konusu. Bütün okullar, kamu ve özel sektör aynı saatte yollarda oluyor. Trafik keşmekeş içerisinde, hem ekonomik kayıplar oluşturuluyor hem de sağlıklı bir ulaşım yapısı kurulamıyor. İnsanların metrobüse belirli pik saatlerde binme imkanı yok. Biz de araçlarımızı yol kenarlarında veya park alanlarında tutmak istemiyoruz. Çok ciddi yatırım maliyeti olan bu araçlar yapılacak düzenleme ile daha verimli çalışacak, birim maliyetler de düşecek. Bundan hem servisçi hem de hizmet alan kazançlı çıkacak. Ama bir türlü bu uygulamayı hayata geçirmeyi başaramadık. Niye olmuyor bunu da anlamış değiliz.” 

Plaka tahdidi temeli hazır 
Belgelendirme ve seri plaka sürecinin ardından plaka tahdidinin gelmesi gerektiğini belirten Turgay Gül, plaka tahdidi konusunda ısrarcı olmaya devam edeceklerini vurguladı: “Tahdit talebimizden hiçbir sapma yok. Servisçinin yaşadığı sorunların yine çözüm noktasında plaka tahdidi var. Belgelendirme yapıldı, seri plaka süreci başladı. Biz ‘temel tamam’ diyoruz, sıra plaka tahdidinde, hiçbir engel kalmadı. Noterden aldığımız evrakın altında ‘tahditli plaka işlemi’ yazıyor. Belediyenin de buna, ‘tamam’ demesi gerekiyor. Rant oluşur anlayışından bürokrasi de kurtulmalı. Şu anda Ankara’da plaka fiyatları 600 bin TL’den 430 bin TL’ye geriledi. Kocaeli’nde bir dönem 250 bin TL’ye çıkan plakalar şu an 170-180 bin TL’ye düştü. Biz hep söylüyoruz; plakanın değeri ne olursa olsun, sektörel ekonomi o plaka sahibine bir şey kazandırdığı takdirde bunun geçerliliği oluyor. Onun için plaka tahdidini, biz özellikle sektörün disipline edilmesi ve bu işi yaparken bir değer olması için istiyoruz. Plaka tahdidi ile sistem kendini çok iyi organize edecek.” 

Acil bir toplantı 
Ankara’da İçişleri Bakanlığı’nın düzenlediği otobüs kazaları konulu toplantıya katıldığını belirten Turgay Gül, “Ben, bu toplantıda İçişleri Bakan Yardımcısı ve Emniyet Genel Müdürü’ne okul ve personel taşımacılarının sorunlarının çok ağır boyutlara ulaştığını ve sadece servis taşımalarını ilgilendiren acil bir toplantının yapılmasını ve bazı konulara çözüm getirilmesi yönünde talebimi ilettim. Biz hostes ve kamera konusunu hala çözemedik. Sayın Bakan Yardımcısı da, Emniyet Genel Müdürü de talebimize olumlu cevap verdiler. Önümüzdeki dönemde Bakanlığın davetiyle, konusu sadece servis taşımacıları olan bir toplantı düzenlenecek. Bu toplantının davetini bekliyoruz” dedi. 

Hostes konusu 
Turgay Gül, 22 yaşındaki lise mezunu hostes çalıştırılması yönündeki düzenlemenin hayata geçirilmesinin hem maliyet hem de sosyal olarak zorluklarına dikkat çekti: “Bu şartlara sahip olan hiç kimse part-time çalıştıramazsınız. Tam asgari ücret veya sigortalı çalıştırmanız da çok ağır maliyet. 3 bin 150 TL gibi hostes maliyetini taşıdığınız 16 öğrencinin velisinden almak isteseniz 165 TL gibi bir rakam çıkıyor ortaya. Bize bu para verilirse sorun yok, ama hiçbir veli bunu vermek istemeyecek. Yasal düzenleme de “öğrenciden aldığınız ücretin yüzde 35’ini hostes parası olarak isteyebilirsiniz” diyor. 250 lira aldığınızda bir öğrenciden alacağınız hostes parası 87 TL. Bizim 167 TL’lik ücret alabilmemiz için bir öğrenciyi 750 TL’den taşımamız gerekiyor. Bu mümkün değil. Hostesi sigortasız çalıştırma imkanınız da yok. Belediyeden güzergah izni alırken hostesin TC no’sunu şoförle birlikte veriyorsun. Bu yarın sizin karşınıza çıkar. Sayın Bakan Yardımcısı, lise mezunu konusuna ‘çok takılmayın, o temel eğitim’ dedi. Ama servis sektöründeki şu sosyal yapının iyi bilinmesi gerekiyor. Hostes genelde şoförün eşidir, kızıdır, akrabasıdır.” 

Kamerayı belediye üstlenmeli 
Kamera konusunda ısrarcı olunmasını da anlamakta zorlandıklarını belirten Turgay Gül, “Bu konu hala çözülebilmiş değil. Kayıtların kime verilebileceği, verilmesi durumunda neler olabileceği, hâlâ belirsiz. Bu konunun altının iyi doldurulması çok önemli. Biz bunu belediyenin araçlara monte etmesini ve verilerin de belediye tarafından izlenmesi gerektiğini düşünüyoruz” diye konuştu. 

Seri plaka 30 Haziran’a… 
Seri plakaya geçişin tamamlanmadığına dikkat çeken Gül, “Servis sektörünün yaşadığı ekonomik zorluklardan ve noterlerde bu geçişlerde sistemin gecikmesi nedeniyle şu anda yüzde 47 dolayında bir seri plakaya geçiş oldu. Son UKOME toplantısında, bu sürenin 30 Haziran olarak uzatılmasını talep ettik. Henüz karar yayınlanmadı ama kabul edildi. Son bir kez 30 Haziran tarihine kadar seri plakaya geçiş imkanı tanınacak. Yalnız bu noktada seri plakaya geçişte taşıt kartını notere teslim ediyoruz. Yeni taşıt kartı başvurusu yapıyoruz, o gelince güzergah izin belgesi başvurusu yapılıyor. Bu bir iki günlük süre alıyor. Burada bir denetime yakalandığında araç trafikten men ediliyor. Bu bir servisçimizin başına geldi. Aracı iki ay bağlandı. Uğraştık, çözemedik. Bu konuda bir çözüm bekliyoruz” dedi. 

Araçlardaki yazıların silinmesi 
Araçlardaki yazıların silinmesi konusunun yıllardır gündeme gelmediğini belirten Turgay Gül, “Bu konu belediye ile alakalı değil, Trafik Kanunu’nun 26/3 maddesindeki açıkça belirtilmiş. İkinci seferde düzeltilmediğinde trafikten mene kadar gidiyor. Burada sistem araçların üstüne hiç ismin olmaması” dedi. ■

Kademeli saat hayata geçmeli

Niye kenara bırakılıyoruz? 
İSTAB Başkan Vekili Aziz Baş yaptığı değerlendirme de, “İstanbul ülkenin ekonomisinin gücünü oluşturuyor. Ama İstanbul’daki taşımacılar diğer 35 ildeki gibi dikkate alınmıyor ve bir kenara bırakılıyor. Bunu anlamak mümkün değil” dedi. 

Yatırım maliyetimiz azalır 
İSTAB Başkan Yardımcısı Ahmet Akgenç de hem kademeli saatin hayata geçilmesinin hem de sektörün taleplerinin dinlenmesinin önemine dikkat çekti: “Bu yatırım maliyetlerimizi yüzde 30 azaltacak, ülke ekonomisine de çok ciddi katkı sağlayacak bu düzenleme. İnsanları para kazanmadığı sürece işe motive etmekte de zorlanıyorsunuz. Ayrıca sektörümüze yönelik bir düzenleme yapılacak veya karar alınacaksa bunu sahada olan, bu sektörün sorunlarını en iyi bilen bizlere sormaları da işlerlik açısından çok önemli olacaktır. Şoförlerimize eğitim üstüne eğitim, belge üstüne belge alıyoruz; bunların tek bir belge kapsamına alınması mümkün olamaz mı? Gerçekten kimse eğitime gitmek istemiyor, usandılar artık. Plaka tahdidi konusu sektörün kayıt altına alınması için de çok önemli. 35 ildeki uygulama varken İstanbul’da bu uygulamaya geçilmemesinin anlamak mümkün değil. Biz günde 2 milyon insan taşıyoruz.”

Çıkışlar sıkıntıyı artıracak 
İSTAB Yönetim Kurulu Üyesi Metin Uludağ, sektörden çıkışların devam ettiğini belirterek, “Ben bu işi yapmayacağım diyen insan sayısında çok büyük artış var. Bu böyle devam ederse operasyonel anlamda çok büyük sıkıntılar yaşayacağız. Ama plaka tahdidinin gelmesi ile 50 bin mutlu insan yaratacağız. Kamunun buna kulak vermesi gerektiğine inanıyoruz” dedi. 

Biz artık kiracı olduk
İSTAB Yönetim Kurulu Üyesi Murat Erdoğan, “İstanbul’da belgelendirme sürecinde süremiz 4 yıl oldu. Biz artık kiracı konumundayız. Ev sahibi ise kiracı ile hiç ilgilenmiyor. Bir tarafa bırakmış durumda” dedi. 


Soldan: İSTAB Yönetim Kurulu Üyeleri Murat Erdoğan, Başkan Yardımcısı Ahmet Akgenç, Başkan Vekili Aziz Baş, İSTAB Başkanı Turgay Gül, Yönetim Kurulu Üyeleri İrfan Yazlıkiçi, Metin Uludağ

Bu habere yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    E-Gazete
    • Taşıma Dünyası Gazetesi - 19 Nisan 2019 Manşeti
    • Taşıma Dünyası Gazetesi - 19 Nisan 2019 Manşeti
    Arşiv