Tourismo’nun teslimatı 28 Nisan 2026 tarihinde Mercedes-Benz Türk Pazarlama Merkezi’nde, Hassoy Otomotiv Otobüs Satış Müdürü Cenk Soydan tarafından Okutur Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Okutur’a yapıldı. Hassoy Otomotiv Otobüs Satış Müdürü Cenk Soydan, Tourismo’nun hayırlı, uğurlu olmasını ve bol kazanç getirmesini dilediğini belirtti.

Teslimatın ardından Okutur Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Okutur, Taşıma Dünyası’na hem yeni yatırım hem de sektördeki mevcut durumu değerlendirdi.

1997 yılından beri turizm taşımacılığı alanında hizmet verdiklerini belirten Mustafa Okutur, “Taşımacılığın yanısıra otomotiv alanında Okutur Otomotiv markası altında büyük araç-küçük araç alım satı işi yapıyoruz. Otel ve antrepo işlerimiz de var ama ağırlıklı olarak yurtiçi ve yurtdışı turizm taşımacılığı alanında faaliyet gösteriyoruz” dedi.

Mercedes otobüsler mükemmel seviyede

Filolarında modelli 6 büyük otobüs bulunduğunu da ifade eden Mustafa Okutur, 2022 modelin altında araç yok. Bu yıl 1 adet otobüs yatırımı planı yaptık ve tercihimiz Mercedes oldu. Mercedes-Benz otobüsler, teknolojik donanımı ve konforu ile gerçekten mükemmel bir seviyede. Bu konu tartışmaya da açık değil. Aracın yanısıra satış ekipleri müşteriyi iyi dinliyor. İhtiyaçlara hızlı çözümler üretiyorlar. Servis ağı çok geniş hizmet kalitesi çok yüksek” dedi.

Hassoy Otomotiv ile işbirliğinden memnunuz

Hassoy Otomotiv ile işbirliğinden memnun olduklarını belirten Mustafa Okutur, “Hassoy otobüs satışında öncü bir bayi. Rahmetli Ali Osman Amca ile başlayan iş ilişkimiz Sayın Selim Saral ve Cenk Soydan ile devam ediyor. Hepsi çok değer verdiğimiz, başarılı isimler. Ayrıca hemşeriyiz; ben de Rizeliyim” dedi.

“Biz Yıldızcıyız”

Mustafa Okutur, teslimata klasik Mercedes otomobiliyle gelmesini de şu şekilde açıkladı: “Biz Yıldızcıyız; Mercedes’e özel bir tutkunluğumuz var. Benim klasik otomobillere de çok büyük ilgim var. Teslimata 1971 model klasik Mercedes otomobilimle geldim. Döneminin ‘S kasa’ olarak bilinen V108 serisidir ve en özel modellerinden birisidir. Aracı 33 yıllık sahibinden satın aldım; 75 bin kilometre ve içi, dışı tamamen orjinal. Bu teslimata gelirken “Dede ve Torun yan yana olsun” istedik. Benim klasik otobüslerim de oldu. Son dönemde klasik otobüsleri de teslimata getirenleri gördüm. Ben de klasik otomobilimi getirmek istedim. Havalar güzel olduğunda kullandığım özel bir araç.

Savaş herkesin işinde büyük düşüş yarattı

Turizm taşımacılığı sektörünün savaşın olumsuz etkilerini hissettiğini belirten Mustafa Okutur, “Savaşın etkisi sadece bizim sektörümüzde değil, tüm alanlarda hissedildi. Turizm taşımacılığı da bundan ciddi şekilde etkilendi. 2025 yılını aslında iyi geçirmiştik; ancak savaşla birlikte herkesin işinde çok büyük düşüşler yaşadık. Umarız savaş bir an önce son bulur ve yılın geri kalanında sektör yeniden toparlanır” dedi. Resim altı. Hassoy Otomotiv Otobüs Satış Müdürü Cenk Soydan tarafından Okutur Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Okutur’a yapılan Tourismo teslimatına Kuru Turizm sahibi Yaşar Kuru’da katıldı. ■

Hassoy Otomotiv Otobüs Satış Müdürü Cenk Soydan tarafından Okutur Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Okutur’a yapılan Tourismo teslimatına Kuru Turizm sahibi Yaşar Kuru’da katıldı.

TURSE Turizm Yönetim Kurulu Üyesi Efe Ünver’e TURSTAFF markası ile personel taşımacılığı alanına adım atış nedenlerini, hedeflerini, yatırım planlarını ve turizm ve personel pazarındaki mevcut durumu sorduk.

STRATEJİ VE MARKA KONUMLANDIRMA

■ Personel taşımacılığına girme kararını hangi ihtiyaçlar ve fırsatlar tetikledi? Neden farklı bir isim altında bu alana girmeyi düşündünüz?

Personel taşımacılığına giriş nedenleri ve TURSTAFF markası

- Turizm taşımacılığındaki mevsimsel dalgalanmaları minimize etmek ve yılın 12 ayı sürdürülebilir bir nakit akışı yaratma ihtiyacı bu kararı tetikledi. TURSTAFF isminin seçilme nedeni, turizm odaklı ana markadan (TURSE) bağımsız, tamamen "kurumsal personel çözümlerine" odaklanan, uzmanlaşmış bir kimlik oluşturma arzusudur.

Büyüme stratejisi ve ciro beklentisi

■ Bu yeni iş kolu, TURSE Turizm’in genel büyüme stratejisinde nasıl bir rol oynuyor? Yeni iş kolunun ciroya katkısını kısa ve orta vadede nasıl öngörüyorsunuz?

- Yeni iş kolu, grubun toplam riskini dağıtma stratejisinin merkezinde yer alıyor. Kısa vadede toplam cironun %15-20'sini, orta vadede ise turizm dışı stabil gelirler sayesinde %30-35'ini oluşturmasını öngörüyoruz.

Sinerji

■ Turizm taşımacılığı ile personel taşımacılığı arasında nasıl bir sinerji öngörüyorsunuz?

- Turizm taşımacılığındaki yüksek hizmet standartlarımızı personel taşımacılığına entegre ediyoruz. Özellikle sabah ve akşam saatlerindeki personel yoğunluğu ile gün içindeki turizm hareketliliği arasında araç ve personel verimliliği açısından ciddi bir optimizasyon sağlıyoruz.

OPERASYON VE YATIRIM

Filo kapasitesi ve yatırım

■ Filo ve operasyon kapasitesinde nasıl bir genişleme planlanıyor? Ne kadarlık bir araç yatırımı gerçekleştirdiniz?

- Bu adım için başlangıç aşamasında TURSTAFF olarak 50 Midibus alarak önemli bir yatırım gerçekleştirdik. Bu yatırım hem modernizasyon hem de kapasite artışını hedefleyen stratejik bir finansal hamledir. Turse tarafından alacağımız destekle yıl sonuna kadar Turstaff olarak 150-200 araçlık bir hedef ile daha da büyümeyi planlıyoruz.

Coğrafi kapsam

■ Antalya dışında farklı illerde personel taşımacılığı yapma planınız var mı?

- Şu an için Antalya dışındaki illerde bir yapılanma planımız bulunmuyor; önceliğimiz kendi bölgemizde derinleşmek ve hizmet kalitesini konsolide etmektir. Ancak ileriye dönük başka illerde de olma planlarımız arasında.

Pazar değerlendirmesi ve bürokrasi

■ Antalya’da personel taşımacılığı pazarının mevcut büyüklüğünü nasıl değerlendiriyorsunuz? Plaka tahditleri ve yerel düzenlemeler büyüme planlarınızı nasıl etkiliyor?

- Antalya pazarı, özellikle genişleyen OSB ve artan konut projeleriyle büyümeye çok açık. Ancak plaka tahditleri ve yerel düzenlemeler tarafında bürokrasinin bazen zaman alması, planlama süreçlerimizi daha titiz yönetmemizi gerektiriyor

REKABET VE MÜŞTERİ DENEYİMİ

Rakiplerden ayrışma

■ Bu pazarda sizi rakiplerden ayrıştıracak en önemli fark nedir? Fiyat rekabeti mi yoksa hizmet kalitesi mi daha belirleyici olacak?

- Bizi ayrıştıran temel unsur hizmet kalitesi ve güvenilirlik olacak. Fiyat rekabetinin olduğu bir piyasada, turizm disiplininden gelen "dakiklik" ve "araç konforu" standartlarımız en büyük kozumuzdur.

Müşteri beklentileri

■ Kurumsal müşterilerin beklentilerinde son dönemde ne gibi değişimler gözlemliyorsunuz?

- Kurumsal müşteriler artık sadece bir noktadan diğerine taşınmak istemiyor; araç içi güvenlik donanımları, anlık izlenebilirlik ve yüksek hijyen standartları talep ediyorlar.

Dijitalleşme

■ Dijitalleşme ve filo yönetimi tarafında ne tür yatırımlar planlanıyor?

- Filo yönetimi tarafında yapay zeka destekli rota optimizasyonu ve personelin servis aracını anlık takip edebileceği, servisim nerede mobil uygulama yatırımlarına öncelik veriyoruz. Araçlarımızı teknolojik unsurlar olan, takip, wifi ile internet erişimi gibi özelliklerle donatırken bu anlamda sektörde yeni inovasyonlar planlıyoruz.

ENTEGRASYON VE VERİMLİLİK

Turizm deneyiminin katkısı

■ Turizm taşımacılığı deneyiminiz bu yeni alana nasıl katkı sağlayacak?

- Yıllardır en titiz yolcu grubu olan turistlere hizmet vermenin getirdiği operasyonel disiplin, personel taşımacılığında hata payımızı sıfıra indiriyor.

Mevsimsel dengeleme

■ Turizm sezonlarındaki dalgalanma, personel taşımacılığı ile dengelenebilir mi?

- Evet, bu yatırımın en büyük amacı kış aylarındaki atıl kapasiteyi değerlendirerek istihdamı ve araç parkını 12 aya yaymaktır.

Entegrasyon planları

■ Oteller, havalimanları ve tur operatörleriyle entegrasyon planlanıyor mu?

- Otellerin sadece misafirlerini değil, çalışan ekibini de taşıyarak "uçtan uca çözüm ortağı" olma yolunda tam entegrasyon planlıyoruz.

Özel projeler

■ Özellikle turizm bölgelerinde çalışan personelin taşınmasına yönelik özel projeleriniz olacak mı?

- Özellikle turizm bölgelerindeki lojman-otel transferleri için yüksek kapasiteli ve düşük emisyonlu araçlarla hibrit modeller üzerinde çalışıyoruz.

EKONOMİK GÖRÜNÜM VE SEKTÖR

İstihdam

■ Bu yatırımın istihdama katkısı ne olacak?

- 50 yeni araçlık bu yatırım, sadece şoför kadrosunda değil, operasyon yönetimi ve teknik bakım birimlerinde de yaklaşık 60-70 kişilik ek istihdam anlamına geliyor. Yıl sonu hedeflerimiz göz önüne alındığında bu sayıların çok daha üstünde bir istihdamı sağlayacaktır

Maliyet yönetimi

■ Artan maliyetler (yakıt, bakım, işçilik) bu alandaki kârlılığı nasıl etkiliyor?

- Artan yakıt ve işçilik maliyetleri kârlılığı baskılıyor. Bu durumu ancak verimli rota yönetimi ve ölçek ekonomisiyle (daha fazla aracı aynı merkezden yöneterek) aşabiliyoruz.

2025-2026 beklentileri ve Savaş etkisi

■ Turse Turizm açısından 2025 yılının nasıl geçirdiğinizi ve 2026 beklentilerinizi de açıklarsanız seviniriz. Özellikle savaşın turizme yönelik mevcut durumdaki etkileri ve önümüzdeki sürece etkilerinin neler olacağını düşünüyorsunuz?

- 2025 yılı, maliyet disipliniyle geçti. 2026'da ise daha stabil bir büyüme bekliyoruz. Bölgesel savaşlar Antalya turizmi üzerinde her zaman bir risk faktörü olsa da, pazar çeşitliliğimiz sayesinde bu etkileri minimize etmeye çalışıyoruz. Savaşın yarattığı belirsizlik, kurumsal yapıların önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Konsolidasyon beklentisi

■ Yaşanan ekonomik zorluklar ve gelişmeler çerçevesinde sektörde konsolidasyon (birleşme/satın alma) bekliyor musunuz?

- Evet, yüksek finansman maliyetleri ve operasyonel zorluklar nedeniyle sektörde küçük ölçekli firmaların birleşmesi veya büyük yapılar tarafından satın alınması kaçınılmaz görünüyor. Güçlü sermaye yapısına sahip olanlar bu süreçten büyüyerek çıkacaktır. ■

--------------------------

TURSE Turizm’e 10 Tourismo

Mayıs ayında filomuza 10 adet 2026 model Mercedes-Benz Tourismo katılacak.

--------------------------

Teslimat töreni Sena Tur Yönetim Kurulu Başkanı Sabri Ünver, Genel Müdürü Hakan Seçilmiş, Otokar Ticari Araçlardan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Kerem Erman, her iki şirketin yöneticileri, çalışanları ile iş ortaklarının katılımıyla gerçekleşti.

OTOMATİK VİTESLİ YENİ NESİL SULTAN COMFORT İLK KEZ SENA TUR’UN HİZMETİNDE

Gerçekleşen teslimatın Otokar için stratejik bir öneme sahip olduğunu belirten Ticari Araçlardan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Kerem Erman, "Sena Tur ile uzun yıllara dayanan ve güven üzerine inşa ettiğimiz kıymetli iş birliğini, Türkiye'nin en büyük filo teslimatlarından biriyle taçlandırmak bizim için büyük bir gurur kaynağı. Otokar olarak kullanıcılarımızın beklentilerini Ar-Ge gücümüzle buluşturarak taşımacılık sektörüne değer katmaya devam ediyoruz. Yeni araçlarımızın Sena Tur’a ve Antalya turizmine hayırlı olmasını diliyoruz. Bugün Sena Tur ile gerçekleştirdiğimiz ve tamamı şirketin ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilen 241 adetlik dev teslimat, önemli bir yeniliğin de ilk adımı. Mayıs ayı itibarıyla Sultan Comfort araçlarımız artık 9 ileri otomatik vitesli seçeneğiyle satışa sunuluyor. Yeni nesil Sultan Comfort, otomatik vitesiyle sürücü konforunu ve yakıt verimliliğini üst seviyeye çıkaran yenilikçi bir çözüm olarak filolarda yerini alacak" dedi.

"HİZMET KALİTEMİZİ BİR ÜST SEVİYEYE TAŞIYORUZ"

Şirketin Antalya yerleşkesinde geniş bir katılımla gerçekleşen törende konuşan Sena Tur Genel Müdürü Hakan Seçilmiş gerçekleşen iş birliğinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek şöyle konuştu: "Sena Tur olarak vizyonumuz; misafirlerimize en konforlu ve en güvenli seyahat deneyimini sunmak. Otokar ile gerçekleştirdiğimiz 241 adetlik yatırım, söz konusu vizyonumuzun en somut göstergesi. Firmamıza özel olarak geliştirilen dijital izleme sistemleri, yapay zekâ destekli güvenlik çözümleri ve otomatik vites avantajı; operasyonel verimliliğimizi artırırken hizmet kalitemizi de bir üst seviyeye çıkaracak. Bu yatırım aynı zamanda Türkiye turizm taşımacılığı tarihinde tek seferde gerçekleştirilen en büyük filo yatırımı olma özelliğini taşımaktadır. Bu tarihi adımı ülkemize ve sektörümüze kazandırmaktan büyük gurur duyuyoruz. Uzun yıllardır güvenilir bir çözüm ortağı olan Otokar ekibine teşekkür ediyoruz. Yeni araçlarımızın sektörümüze hayırlı olmasını diliyoruz."

YENİ NESİL SULTAN COMFORT: ARTIK OTOMATİK VİTESLİ

Otokar'ın hem yurt içinde hem de dünyanın dört bir yanında turizm ve servis taşımacılığının en çok tercih edilen modeli Sultan'ın yeni Comfort versiyonu; esnek şasi yapısı, güçlü 145 BG Cummins motoru ve 27+1 koltuk kapasitesiyle öne çıkıyor. Lüks koltukları ve özel donanımlarıyla sektörde standartları yeniden belirleyen araç, çevreci motoruyla her türlü yol koşulunda üstün performans sunarken kullanıcısının bütçesini de koruyor. Konfor ve ekonomiyi dengede tutan Sultan Comfort, Mayıs 2026 itibarıyla 9 ileri otomatik şanzımanla yeni bir döneme adım atıyor. Yakıt verimliliğini artıran otomatik vites özelliğiyle Sultan Comfort, gelişen taşımacılık ihtiyaçlarına zamanında ve güçlü bir yanıt veriyor.

SENA TURİZM'E ÖZEL "AKILLI" DONANIM PAKETİ

Yeni nesil Sultan Comfort, Sena Tur’un talepleri doğrultusunda dijitalleşme ve güvenlik odaklı ileri teknoloji çözümleriyle donatıldı. Araçlarda yer alan yapay zekâ destekli sürücü kamera sistemi; yorgunluk, telefonla konuşma ve emniyet kemeri ihlali gibi riskli durumları anlık olarak tespit edip ikaz veriyor. 2 TB depolama kapasitesine sahip 6 kameralı izleme sistemi ve bulut tabanlı Mobile Center yazılımı sayesinde, tüm araç verilerine ve canlı görüntülere uzaktan erişim sağlanabiliyor. Temassız QR giriş sistemi, GPS tabanlı konum takibi, filo yönetim yazılımı entegrasyonu ve otomatik bakım yönetimi ise operasyonel verimliliği önemli ölçüde artırıyor.

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği’nin (TÜRSAB) açtığı davada verilen karar, özellikle A1, A2, B2 ve D2 yetki belgeli taşımacılar için önemli sonuç doğurdu.

Bildirim süresi yeniden 1 saate döndü

1 Ekim 2025 tarihli yönetmelik değişikliğiyle, havalimanından başlayan arızi, grup ve mekik seferlerinde U-ETDS’ye veri giriş süresi 1 saatten 2 saate çıkarılmıştı.

Danıştay, bu düzenlemenin sektörün çalışma yapısına uygun olmadığı ve ölçülülük ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle yürütmesini durdurdu. Böylece havalimanı çıkışlı taşımalarda bildirim süresi tekrar seyahat başlangıcından en geç 1 saat önce olarak uygulanacak.

“Taşımacılık faaliyetini zorlaştırıyor” değerlendirmesi

Mahkeme kararında, transfer taşımalarında taleplerin çoğu zaman kısa sürede oluştuğu ve 2 saatlik bildirim zorunluluğunun uygulamada sorun yarattığına dikkat çekildi. Ayrıca bu yükümlülüğün ihlali halinde uyarma yaptırımı uygulanmasının da işletmeler açısından ağır sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.

Kararda, Bakanlığın denetim yetkisi bulunmasına rağmen daha ağır bildirim yükümlülüğü getirilmesinin taşımacılığın seri ve elverişli şekilde yürütülmesi ilkesine aykırı olduğu ifade edildi.

Karar geçici değil, uygulamayı doğrudan etkiliyor

Danıştay 8. Dairesi, söz konusu düzenlemenin uygulanması halinde sektörde telafisi güç zararlar doğabileceği gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına hükmetti. Karara karşı 7 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na itiraz yolu açık bırakıldı.

18 Mart 1996 yılında öğrenci ve personel servis taşımacılığı ile yolcu taşımacılığı alanına adım atan, daha sonraki süreçte kamu kurumlarına araç kiralama ile devam eden Beyce Turizm, hizmet sürecine ilk olarak Mercedes sıfır otobüslerden 2 adet alarak 2011 yılında turizm taşımacılığı alanını da ekledi. 2015 yılında bu kez 3 adet Mercedes otobüs yatırımı yapıldı ve araçlar Trakya Mengerler’den Günay Eren’den teslim alındı. Beyce Turizm, aynı zamanda A sınıf Seyahat Acentesi belgesine de sahip. Bu yıl 30. yaşını kutlayan Bursa Orhaneli merkezli Beyce Turizm, 13 Mart 2026 tarihinde filosuna Mercedes-Benz Tourismo 15 kattı. Aracın teslimatına Beyce Turizm Yönetim Kurulu Üyesi İsmail Kahraman, Mercedes-Benz Türk Otobüs Pazarlama ve Satış Direktörü Osman Nuri Aksoy, Filo Filo Satış Koordinatörleri Taylan Özyiğit, Atakan Taşcıoğlu ve Mengerler İstanbul Otobüs Satış Müdürü Hüseyin Tilki ile kaptanlar katıldı.

Beyce Turizm 30. yaşını kutluyor

Taşıma Dünyası olarak Beyce Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Ersel Kahraman ile hem yeni araç yatırımlarını hem de 2026 yılından beklentilerini konuştuk. 1996 yılında kuruluşu gerçekleşen firmalarının 30. yaşını kutladıklarını belirten Ersel Kahraman, “13 Mart 2026 tarihinde Mercedes-Benz Tourismo aracımızı filomuza kattık. Şu an filomuzdaki araç sayısı hafif ticari araç ve büyük otobüsler olmak üzere toplam 138 adet” dedi.

Tourismo güven veriyor

Mercedes-Benz Tourismo araçların konfor ve teknolojik özelliklerinden memnun olduklarını belirten Ersel Kahraman, “Teslim aldıktan sonra 14 Mart Cumartesi günü İstanbul’da camiler turu vardı ve aracı ben kullandım. Araç gerçekten konforu ve güvenlik donanımı ile güven veriyor. Hatta dönüşte yatak kısmına geçtim. Yatak kısmı epey bir genişlemiş. Eskiye oranla daha rahat bir alan olmuş. Kaptanlar için telefon şarjına yönelik sistem de var. İçeride, daha önce tek girişte aydınlatma vardı, şimdi arka tarafa da aydınlatma koymuşlar. Bu çok güzel. Kaptanların ayakkabılarını koyması için yapılan bölüm de iyi olmuş. İçerisinin ısınması ve soğuması güzel olmuş. Hem kalorifer hem klima sistemi oraya da uzanıyor. Gerçekten yeni özellikler çok başarılı” dedi.

Tourismo yatırımına yönelik sürecin Mengerler İstanbul ile 2025 Eylül ayında başladığını da ifade eden Ersel Kahraman, “Ön ödemeli sistem ile alım yaptık. Bize 2026 Mart ayının ikinci veya üçüncü haftası teslim sözü verdiler. Bu sözü de tuttular. Bu nedenle memnunum” dedi.

Jaluzili perde olmalı

Ersel Kahraman’ın Mercedes-Benz Türk’ten bir isteği daha var: “Mercedes-Benz Türk’e araç içindeki perdelere yönelik talebimi ilettim. Yurtdışında otobüslerde jaluzili (yukardan-aşağıya inmeli) perdeli otobüsleri görüyorum. Özellikle turizm taşımacılığı alanında bu çok önemli bir ihtiyaç. Otobüs gezilerinin büyük bölümü panaromik oluyor. Şehrin her tarafını yaya gezemezsiniz. Bir şehrin yüzde 70-80’ini otobüsle giderken görebiliyorsunuz. Bu esnada güneş geldiği için yolcu perdeyi çekiyor ve şehri izleyemiyor. Ama jaluzili perde olsa ve camın yarısına indirse yine panoramik görebilecek. Bu yolcunun seyahatteki konforunu ve memnuniyetini arttıracak. Mercedes-Benz Türk yönetiminin bu konuya ilgi göstermesini bekliyorum” dedi.

Savaşa yönelik tedirginliğimiz büyüyor

2025 yılını Beyce Turizm olarak hedefledikleri seviyelerde kapattıklarını, 2026 yalına da umutla başladıklarını belirten Ersel Kahraman, “2025 yılında çok fazla sayıda yurtiçi ve yurtdışı turlarımız oldu. Özellikle Balkanlar’a ve Orta Avrupa’ya yönelik turlarda artış yaşadık. Çünkü yurtdışı fiyatlarının çok uygun olduğunu gören vatandaşlarımız bu turlara yoğun ilgi gösterdi. Karadeniz turlarına da yoğun ilgi oldu. Bursa çıkışlı, Ankara-Sivas- Erzurum üzerinden devam edip Ordu-Trabzon-Giresun ve Batum’a kadar devam eden turlarımız oldu. Bu yılın ilk 2 ayı da beklediğimiz seviyelerde geçti. Ancak daha sonra ABD-İsrail ve İran arasında başlayan savaş gelecek günlere yönelik endişelerimizi arttırıyor. Turizm taşımacılığı alanında, güvenlik anlamında yaşanan en ufak bir sorun ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Tur planları yapan turistler bir anda bu planlarını iptal edebiliyor. Özellikle GAP ve Karadeniz turları çok yoğun şekilde etkileniyor. Sınırımızın yakınlarına düşen füze parçaları da olumsuzluğu büyütüyor. Bu sürecin daha fazla uzamasından tedirginiz. Aslında bizim, bu Tourismo’nun yanı sıra 2-3 adet daha yatırım planımız vardı. Akaryakıt fiyatlarındaki seyir bizi korkutuyor. Daha bir ay önce 50 TL civarında olan fiyatlar 65 TL’ye çıktı. Savaş devam eder ve akaryakıt fiyatları 80-90 TL seviyelerine gelirse zaten azalan kârlılık seviyemizin tamamen ortadan kalkar. İşler hangi seviyede olur, onu da öngörmek kolay değil” dedi.

Kutu... Kutu... Kutu...

Personel taşımacılığı

Personel taşımacılığı alanında fabrikaların son dönemde çok ciddi işçi çıkarttığını görüyoruz. Servisler de azaldı. Bizim en çok sevdiğimiz 3’lü vardiya süreci de azaldı, iki servise düştü. Eskiden bir araç, bir ayda 160-180 servis yaparken 70-80 adede kadar düştü.

BEYCE isminin öyküsü

Ersel Kahraman, firmasının isminin Beyce Turizm olmasının öyküsünü de şu şekilde anlattı: “Bursa’nın Orhaneli kazası var. Buranın eski ismi Beyce. 1934 yılında TBMM’de alınan kararla Orhaneli olarak değiştirilmiş. Daha öncesinde Beyce ismi ile geçiyordu. 1996 yılında firmayı kurarken memleketimizin ismini yaşatmayı istedim. İlk zamanlar firma ismini görenler, ‘kızınızın mı ismi Beyce mi’ diye sordular. Ben aynı öyküyü anlattım. Orhaneli Uludağ’ın arka tarafıdır. Bölge beyliklerle yönetiliyordu. Orhaneli’de Yazıcı Beyi vardı. Bu Bey, bölgenin vergisini toplayan ve İstanbul’a götüren kişiydi. Beylikten geldiği için de ismi Beyce olmuş. Beyce’mizin Salı günü kurulan pazarı çok ünlüdür. Pazarın açılışı halkla birlikte dua ile açılır. Şarkıları da vardır. “Al fadimem, gül fadimem; gel gidelim Beyce’ye pazar kuralım.”

9+1 araçların sadece özmal olarak kayıt imkanı sağlanmasının, kiralık olarak kaydının yapılmamasının önemine dikkat çeken Mustafa Yıldırım, “Yaşanan savaş ortamı ve beraberinde gelişen ekonomik zorluklar taşımacıları çok zor durumda bırakıyor. Özellikle gelirleri düşen taşımacıların bir de korsan taşımacıların yarattığı mağduriyet nedeniyle sıkıntıları daha da büyüyor. Belgelere kiralık olarak kaydı yapılan 9+1 araçlar korsan taşımacılığı daha da büyütüyor. Bu noktada hem devletin de gelir kaybı oluşuyor hem de taşımacılar ayakta kalmakta zorlanıyor. Bakanlığın 9+1 araçların belgelere kiralık olarak kaydını önleyecek bir düzenleme yapması ve bu araçların sadece özmal olarak belgeye kaydı şartını getirmesi büyük önem taşıyor” dedi.

1️⃣ Yaya yolu ve bisiklet yolu ihlali

• Yaya yolunda araç kullanmak yasak.
• Bisiklet yolu/şeridinde bisiklet ve elektrikli skuter dışındaki araçların sürülmesi yasak.
  👉 İhlal eden sürücülere 5.000 TL idari para cezası uygulanıyor.

2️⃣ Trafiği keyfi şekilde engelleme

Konvoy yaparak veya keyfi şekilde yolu kapatarak diğer araçların/yayaların geçişini engellemek:
👉 90.000 TL ceza + ehliyete el koyma + trafikten men
(Otoyol, köprü, tünelde iki kat uygulanıyor.)

3️⃣ Ters yönde araç kullanma

Bölünmüş yollarda ve otoyollarda ters istikamette sürüş ağır yaptırıma bağlandı.
👉 Yüksek para cezası + ehliyete el koyma

🚌 Yolcuları İlgilendiren Düzenlemeler

4️⃣ Emniyet kemeri zorunluluğu

• Sürücü ve yolcu kemer takmak zorunda.
  👉 İhlal halinde 2.500 TL ceza
• 1 yıl içinde 4 ve üzeri ihlalde ehliyete el koyma

5️⃣ Çocuk bağlama sistemi

15 yaş altındaki çocukların uygun koruyucu sistemle taşınması zorunlu.
👉 Aksi durumda sürücüye 5.000 TL ceza

6️⃣ Motosiklet yolcu sayısı

Sepetsiz motosiklet ve motorlu bisikletlerde tescilde belirtilen kişi sayısından fazla yolcu taşınamaz.

7️⃣ Toplu taşımada zincir zorunluluğu

Karlı/buzlu yolda kamyon, çekici ve otobüslerde zincir bulundurma ve kullanma zorunluluğu var.
👉 Zincir kullanmayıp trafiği engelleyene 24.000 TL ceza

🔴 Ayrıca çok önemli:

Kırmızı ışık ihlali ve hız aşımı düzenlemeleri dolaylı olarak yaya güvenliğini artırmayı hedefliyor. Tekerrürde ehliyet iptaline kadar giden yaptırımlar var.

Terminal tanımları

Tanım, bir nesnenin veya kavramın ne olduğunu anlatan, varsa benzerleri ile karıştırılmamasını ve onlardan ayırt edilmesini sağlayan ifadelerdir. Ne yazık ki, buna uymayan tanımlarla karşılaşıyoruz.

Geçerliliklerini kaybetmiş olsalar da Karayolu Taşıma Kanunu ve Yönetmeliği çalışmalarında önemli bir kaynak oluşturan ve bugün bile değerlendirmeler yapabilmek açısından önemli gördüğüm Karayolu Taşıma Kanunu öncesindeki uluslararası ve şehirlerarası taşıma yönetmeliklerinde şu terminal tanımı yer almaktadır.

Terminal: Yolcu taşımacılığında, indirme-bindirme yapılan bekleme, haberleşme, şehir ulaşımı ile bilet satışı gibi hizmetlerin sağlandığı yer.

Bu tanım; ‘yer’ olması dışında pek ne olduğunu anlatmasa da ne işe yaradığını o günün şartlarına göre iyi biçimde ifade etmektedir.

Karayolu Taşıma Kanunu’nda terminal tanımı bulunmamaktadır. Aslında terminal denilince ne kast edildiği zaten doğru biçimde anlaşılmakta olup tanımın gerekmediği de düşünülebilir.

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde şu tanım bulunmaktadır.

Yolcu Terminali: Bu Yönetmelikle belirlenen özelliklere haiz ve şehirlerarası, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımacıları ve/veya acenteleri ile bunların yolcularına hizmet veren yapı veya tesis.

Bir yapı veya tesis olduğunu belirtmesinin dışında ne olduğu belirtilmiyor. Bunun yerine kimlere hizmet verdiğiyle tanım yapılmaya çalışılıyor. Daha da önemlisi Yönetmeliğin hemen başında daha özelliklerden söz bile edilmemişken, belirlenen özelliklere uymasından söz ediliyor. Peki uymayanlar ne olacak? Onlar da terminal değil mi? Bu özelliklere uyma hususu zaten Yönetmeliğin içinde düzenlenmeyecek mi?

Taşımacıların terminal yükümlülükleri

Karayolu Taşıma Kanunu öncesi yürürlükte olan yönetmeliklerde terminal tanımının yanısıra ayrıca bu taşımalarda A (Otomobille uluslararası), B1 ve D1 (Düzenli), B2 ve D2 (mekik), B3 ve D3 (Arızi) otobüsle yolcu taşıma belgelerini alma şartları arasında şu düzenleme yer almaktadır:

Seferlerin başladığı yerleşme birimlerinde en az bir tane yolcu terminaline veya terminaller birleştirilmiş ise bu terminallerden yeterli bir alanın kullanma haklarına sahip olmaları.

Karayolu Taşıma Kanunu’nda terminal tanımı bulunmamakla birlikte terminallere özel 32’inci madde yer alıyor. Terminallerin özellikleri ile ara durakların niteliklerinin Yönetmelik ile belirleneceği burada belirtiliyor. Yönetmelik başlıklı 34’üncü maddede terminal hizmetlerinde öngörülecek hususların yine Yönetmelikle düzenlenmesi istenmektedir. Bunların yanısıra esas olarak taşımacıların terminal yükümlülüğü şöyle belirtilmektedir:

Yolcu taşımacılarının, en az bir yolcu terminaline bağımsız veya birlikte sahip olmaları veya bu terminalin kullanma hakkına sahip olmaları zorunludur. Aynı terminalden nitelik ve niceleğine göre birden fazla taşımacı yararlanabilir.

Esas olarak eski Yönetmeliklerdeki yükümlülüğün tekrarlandığını görüyoruz. Terminalin tamamı anlaşılmasın diye birden fazla taşımacının yararlanabileceği hususu özel olarak belirtilmektedir.

Çok önemli nokta

Gerek Karayolu Taşıma Kanunu öncesi Yönetmeliklerde, gerekse Taşıma Kanunu’nda taşımacıların terminal yükümlülükleri hiçbir ayrım yapılmaksızın tüm taşımacılar için belirtilmiştir. Daha somut bir anlatımla tarifeli –düzenli veya tarifesiz-düzensiz-arızi-mekik-grup yolcu taşıma gibi bir ayrım yapılmaksızın tüm yolcu taşımacıları bu yükümlülüklere tabidir. Yani günlük dilde tarifesiz taşıma, turizm taşıması veya grup yolcu taşıması şeklinde ifade edilen taşımacılar da terminal yükümlülüklerine kapsamındadır.

Terminal yükümlülüklerin karşılanması

Taşıma Kanunu’nda, belirtilen terminal yükümlülüklerini taşımacılar iki türlü yerine getirebilirler:

1-Gerçek veya tüzel kişi olan bir taşımacı sadece kendi taşımalarında kullanmak üzere tek başına veya diğer gerçek kişi veya tüzel kişi olan taşımacılarla birlikte yeni bir tüzel kişi olarak sadece tüzel kişilik ortaklarının taşımalarında kullanılmak üzere ortaklaşa bir terminale veya bunun kullanma hakkına sahip olarak bu yükümlülüklerini yerine getirebilirler. Bu durumda terminallerden faydalanma veya terminallerin kullanımı ücretsiz olup, sadece adı geçen taşımacıların faydalanması söz konusudur. Yönetmelikteki hususi taşımacılık kavramıyla da uyumlu olarak, bu terminal tam anlamıyla bir hususi terminal olur.

2-Taşımacılar, taşımacı olan veya olmayan bir gerçek veya tüzel kişi tarafından işletilen bir terminalden ücreti/bedeli karşılığında bu hizmetleri satın alabilirler. Bu durumda bu terminal taşımacılara hizmet veren bir ticari terminal olur. Bunun işletmecileri ticari terminal işletmecisi sıfatını taşırlar. Hususi terminal kapsamında terminal veya kullanma hakkı sahipleri başka taşımacılara da ücret karşılığında hizmet vermek istediklerinde ticari terminale dönüşürler ve varsa bunun yükümlülüklerine tabii olurlar. Keza ticari terminal işletmecileri, ortakları dahi olsa bazı taşımacılara ücretsiz veya ayrıcalıklı hizmet veremezler. Bu zorunluluk ticari işletmeciliğin bir gereğidir.

Terminal yükümlülük özeti

Bu açıklamalardan sonra taşımacıların terminal yükümlülüğünü yerine getirmeleri için iki seçenekli şöyle bir sonuca ulaşabiliriz: Hususi bir terminale veya bunun kullanım hakkına sahip olmak ya da yetki belgeli bir ticari terminalden hizmet almak (Yetki belgeli bir ticari terminalde hizmet vermek)

Yönetmelikte terminaller

Karayolu Taşıma Kanunu’nun kapsam maddesinde ve yetki belgesi zorunluluklarının yer aldığı 5’inci maddede terminallerden söz edilmemektedir.

Yukarıda belirtilenler dışında sadece terminallere ilişkin hususların Yönetmelikle belirlenmesi yer almaktadır. Yönetmeliğin yetki belgesi zorunlulukları başlıklı 5’inci maddesinde Kanunda yer alanların yanısıra Kanunda yer almayan faaliyetler kapsamında terminal işletmeciliği faaliyeti de yetki belgesi zorunluluğuna dahil edilmiştir. Burada belgeye bağlanan hususun terminal işletmeciliği olduğuna dikkat edilmelidir. Dolayısıyla taşımacılarla doğrudan ilişkisi yoktur. Yönetmeliğin 6’ıncı maddesinin 14’üncü fıkrasında, terminal işletmeciliği yetki belgeleri T1-Büyükşehir içi ve T2- Büyükşehir dışı olarak sınıflandırılmıştır. Burada terminal işletciliği belgesi alacaklarda aranacak özel şartlarda belirtilmiştir. Burada uzun süre sadece sermaye veya işletme sermayesi şartı yer almıştır. Uygun bir terminalin işletilmesi veya işletilecek uygun bir terminalden doğrudan söz edilmemiştir. Burada terminal özellikleri belirtilmiş ve en sonunda böyle bir terminalin kullanım hakkına sahip olunması ifadesi nihayet yer almıştır. Halbuki işletmeci terminali kullanmaz, taşımacı kullanır. İşletmeci ise terminali işletir ve işletme hakkı sahibi olması gerekir. Burada terminallerin uygun özellikte olduğunun Bakanlıkça belirlenmesi hususu çok önemli olup zamanla geliştirilmiştir. Yönetmeliğin 44’üncü maddesinde terminal işletmecilerinin yükümlülükleri belirtilmiştir. Ücret tarifelerine ilişkin 56’ıncı maddede terminal işletmecileri de kapsanmıştır.

Yönetmelikte taşımacıların terminal yükümlülükleri

Yönetmeliğin 58’inci maddesinin 1’inci fıkrasının a bendinin 2. alt bendinde şu yükümlülük bulunmaktadır:

Yetki belgesi sahiplerinin; merkezi adres, şube veya acentelerinin bulunduğu, seferlerin kalkış, ara durak ve varış noktalarında en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip olmaları veya bu terminali kullanma hakkına sahip olmaları gerekmektedir.

Bu yükümlülüğe ilişkin çokça şey söylenebilir. Buradaki nokta ifadesi uygunmudur? Bundan önceki yer ve faaliyetler bir noktada mı sağlanır? Merkezi adres, şube veya acentelerinin bulunmadığı kalkış- varış noktalarında bu yükümlülük yok mudur? Daha da önemlisi başlangıçta yer alan yetki belgesi sahipleri ile kimler kast edilmektedir?

Eski Yönetmelikler dahil Karayolu Taşıma Kanunu’nda burada ifade edilen benzer yükümlülük, tüm yolcu taşımacıları için getirilmiştir. Buradaki yetki belgesi sahipleri ifadesi ile tüm yolcu taşımacıları mı kast edilmektedir? Böyle ise niye yolcu taşımacıları denmemiştir? 58’inci madde tamamen tarifeli taşımacılara ilişkin olup yetki belgesi sahipleri ifadesiyle bunların kast edilmesi beklenir. Eğer böyle ise Taşıma Kanunu’nda tüm taşımacılara ilişkin olan yükümlülük, tarifeli olmayan taşımacılardan kaldırılmış olmaktadır. Bu husus Kanunun ihlali niteliğinde değil midir?

Adı geçen 58’inci maddenin 1’inci alt bendinde ayrıca şu düzenleme bulunmaktadır:

Yetki belgesi sahiplerinin; faaliyette bulunmak istedikleri taşıma hattı ve güzergahındaki kalkış, ara durak ve varış noktalarının, T1 veya T2 yetki belgeli yolcu terminallerinden yapılması esastır.

Noktaların terminalden yapılması gibi İfade bozukluklarını görmesek bile içeriğindeki taşıma hattı ve güzergahı ifadeleri, yetki belgesi sahipleri denilerek tarifeli taşımacıların kast edildiği intibaını vermektedir. Keza, yetki belgesi sahipleri ifadesi, yukarıda belirtildiği üzere zaten sorgulanmaya muhtaçdır. Bunlardan daha da önemlisi taşımacıların sadece ticari terminaller için söz konusu olduğunu düşündüğüm T1 veya T2 yetki belgeli yolcu terminallerine zorlanması doğru mudur? Hususi terminal hakkı yok mudur? Bunların ötesinde ikinci bent de yer alan terminal veya kullanım hakkı sahipliği düzenlemesinde yetki belgesi şartına yer verilmemiş olması ilginçtir.

Yetki belgeli terminallerin bulundukları yerleşim birimlerinde tekel konumunda oldukları bir gerçektir. Tekel konumunda olan bu terminalleri kullanma zorunluluğu getirilirken; bunlardan herkesin faydalanma hakkının getirilmemesi ve keyfi ücretlerin uygulanmasının engellenmeye çalışılmaması gibi yanlışlar çok önemlidir. Buna ilişkin geçici ve istisnai terminal tavan ücret düzenlemeleri taşımacıları korumaya kesinlikle yetmemektedir.

Devamı gelecek

Terminal yetki belgeleri türleri ve şartları ile terminallerin özellikleri konularındaki eleştirilerin dahil bu yazıda ele alınan konularla ilgili değerlendirmelerime ve önerilerime gelecek yazılarımda yer vereceğim.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın (UAB) UETS verilerine dayanan 2024–2025 Yolcu Taşımacılığı Sektör Karnesi, şehirlerarası ve uluslararası tarifeli ile yurtiçi ve uluslararası tarifesiz taşımaların son iki yıldaki performansını net biçimde ortaya koydu. Gazetemizde dört sayfa halinde yayımladığımız kapsamlı analiz, sektörün tüm zorluklara rağmen talep tarafında büyümeyi sürdürdüğünü gösteriyor.

UAB verilerine göre 2024 yılında toplam 149,6 milyon yolcu taşınırken 14,7 milyon sefer gerçekleştirildi. 2025’te ise yolcu sayısı 162,9 milyona, sefer sayısı 15,6 milyona yükseldi. Böylece sektör bir yılda yolcu bazında yaklaşık yüzde 9’luk büyüme kaydetti. Enflasyon, artan işletme maliyetleri, finansmana erişim sorunları ve alım gücündeki daralmaya rağmen yolcu talebinin artması dikkat çekti.

2025 verilerinde tarifeli taşımacılık yolcu sayısında ağırlığını korurken, sefer adetlerinde tarifesiz taşımaların öne çıkması sektörün operasyonel yapısındaki farklılaşmayı da ortaya koydu. Her iki yılda da en yoğun ayın Ağustos olması, yaz döneminin şehirlerarası yolcu taşımacılığındaki belirleyici rolünü bir kez daha teyit etti.

Gazetemizin 4 sayfalık özel analizinde; 2024 ve 2025 karşılaştırmalı verileri, aylık yoğunluk dağılımları, tarifeli–tarifesiz dengesi ve sektörün genel büyüme eğilimi detaylı tablolar ve değerlendirmelerle ele alınıyor. Sektörün “2024–2025 Karnesi”, hem talep dinamiklerini hem de önümüzdeki döneme ilişkin ipuçlarını ortaya koyuyor.

ANALİZ HABERİN GENİŞ HALİ:

"2024–2025 Yolcu Taşımacılığı Sektör Karnesi" konseptiyle Analiz Haber Taşıma Dünyası Gazetesi 16 Şubat 2026 tarihli 459. sayısında 15 - 16 - 17 - 18'nci sayfalarda yayınlanmıştır. Aşağıda sayfalar mevcuttur. Ayrıca linke tıklayarak Gazetenin PDF formatına da ulaşabilirsiniz.

https://tasimadunyasicom.teimg.com/tasimadunyasi-com/uploads/2026/02/tasima-dunyasi-gazetesi-459-sayi-16-subat-2026-2.pdf

Şehirlerarası ve turizm taşımacılığı çalışanlarının hiçbiri beklediği parayı kazanamadı.

Enflasyondan dolayı araçlar değer kaybetmedi, ikinci el otobüsler de değerini korudu.

Şoför maaşları günümüz için çok düşük kalmasına rağmen, akaryakıt ve kasko fiyatları çok arttı.

Bilet fiyatlarında hem istikrarsızlık hem de yıkıcı rekabet vardı. Dolayısıyla 2025 yılı otobüsçü için zor bir seneydi.

Bilinçsiz alımlar devam eder ve ikinci el değerleri yüksek kalmaz ise otobüsçünün bu yıl çok zorlanacağını düşünenlerdenim.

2026’yı temkinli geçmek lazım.

Otobüs sektörünün sevilen ismi MAPAR Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Şahin ile 2025 yılının sektöre yansımalarını, ikinci el piyasasını, kooperatifleşmeyi, taşımacılıktaki rekabeti ve 2026 yılı beklentilerini konuştuk. Şahin, otobüsçülerin gelir elde etmekte zorlandığını, yatırımların dikkatle yapılması gerektiğini ve sektörün geleceğine dair iyimser ama gerçekçi bir perspektif sundu.

2025’te otomotiv markaları hedeflerine ulaştı, ama otobüsçü kazanamadı

“2025 yılında büyük otobüs grubunda üretici markalar hedefledikleri satış adetlerine ulaştılar. 2024 yılında da bu şekilde olmuştu. Ancak bu durum otobüsçüye gelir olarak yansımadı” diyen Yalçın Şahin, bu tezatı şöyle açıklıyor: “Enflasyondan dolayı araçlar değer kaybetmedi, ikinci el otobüsler de değerini korudu. En azından otobüsün değerinde para kazandı. Zaten kazanmasaydı bu aracı da alamazdı. Sermayesi değerlendi. Hem şehirlerarası hem turizm taşımacılığı çalışanlarının hiçbiri beklediği parayı kazanamadı. Masrafları kısabilme şansı da yoktu. Şoför maaşları günümüz için çok düşük kalmasına rağmen, akaryakıt ve kasko fiyatları çok arttı. Buna rağmen bilet fiyatlarında hem istikrarsızlık hem de yıkıcı rekabet vardı. Dolayısıyla 2025 yılı otobüsçü için zor bir seneydi. Kendini koruyabildiyse ne mutlu.”

“2026’nın iyi geçeceğine dair umutlu değilim ”

Şahin, sektörde iflas eden ya da konkordatoya giden firmaların olduğunu ve bu tablonun kamuoyuna yansımayan bir boyutunun da bulunduğunu söylüyor: “Hem şehirlerarası hem turizmde çok büyük darbe alan, sermayesini kaybeden, iflas eden, konkordato sürecine gidenler oldu. Bunların içinde duyulan oldu, duyulmayan oldu. 2025 iyi bir yıl değildi. 2026’nın da iyi geçeceğine dair umutlu değilim. Buna rağmen firmalar, ön ödemeli sistemle Haziran-Temmuz’a kadar araçlarını sattıklarını söylüyor. 2026 yılında yine enflasyon sürecini yaşayacağız gibi görünüyor. Ama ben otobüsten para kazanayım mantığı ile hareket edecekler olacaksa onların galerici olması, firma sahibi olmaması gerekiyor. İlk yapılması gereken otobüsçülükten para kazanmaktır.”

2026 pazar beklentisi: 800–1000 adet arasında

Yeni yıla ilişkin öngörüsünü net ifade eden Yalçın Şahin, otobüs pazarının 800–1000 adet civarında olacağını öngörüyor. Ancak bunun bile temkinli bir yatırım anlayışıyla karşılanması gerektiğini vurguluyor: “2026 yılı için öngörümüz 800-1000 adet arasında bir otobüs satışının olacağı yönünde. İnşallah faizler düşer, piyasa çabuk açılır. Bu sene turizm taşımacılığı daha iyi geçer ve şehirlerarasından otobüslerin bir kısmı o alana kayarsa şehirlerarası tarafında para kazanması daha rahat olacaktır. Hep şunu söylüyorum; Otobüs alıp para kazanayım diyorsanız, önce iş alın sonra otobüs alın. Bu iş duygusal değil, matematiksel düşünerek yapılmalı. Enflasyonun olmadığı bir ortamda o otobüs aynı parayı kazandırmayacak. Bugün kazandığını yarın kaybedebilirler. 2026’da borçlanmadan, öz varlık korunarak hareket edilmeli.”

İkinci el pazarında canlılık ve ihracat artışı

Şahin, ikinci el araçların 2025’te çok ilgi gördüğünü ve MAPAR olarak yoğun bir tempo geçirdiklerini belirtiyor: “Aldığımız tüm ikinci el araçları satabildik. Bu yıl ikinci ele çok yüksek talep vardı. MAPAR için iyi bir yıldı.”

İkinci el araçların yurtdışına satışının da arttığını vurgulayan Şahin, bunun piyasada stok azalmasına neden olduğunu aktarıyor: “Önceki yıllarda markaların stoklarında 100’lerce otobüs olurdu. Şimdi ise 15-20 adedi geçmiyor. Bu da yurtdışı satışlardan kaynaklanıyor. 2–3 yaşındaki araçlarımıza ilgi yoğun oldu. Bu araçlardan iyi para kazanıldı. Firma sahipleri, bu araçları işletmekten çok satmaktan daha çok para kazandı. Bu da yatırım iştahını arttırdı. 2026’da ikinci el pazarı çok daha hareketli olacak.”

Araç yenileme: Hem yurtiçi hem yurtdışı talep var

MAPAR’ın araç yenileme sürecinin sürdüğünü belirten Şahin, bakım konusunun önemine dikkat çekiyor: “Yılda 80–100 arası otobüsü yeniliyoruz. Hem yurtiçinden hem yurtdışından talep alıyoruz. Avrupa’da 30 yaşında otobüsler çalışıyor çünkü bakımları yapılıyor. Bizde araçlar çok kilometre yapıyor ama bakıma yeterli kaynak ayrılmıyor. Otobüsçü şanzımana, motora yatırım yaparsa ikinci elde de daha iyi fiyat alır.”

Bireysel otobüsçü bitiyor: Çözüm kooperatifleşmede

Şahin, bireysel otobüsçünün sektörde ayakta kalmasının artık neredeyse imkânsız hale geldiğini ifade ediyor: “Bugün bir aracı, bireysel olarak almak çok zor. Sadece güçlü tedarik yapısı olan firmalar ya da kooperatif çatısında çalışanlar varlığını sürdürebilir. Eskiden bireysel otobüsçüler firmalara ortak edilirdi, bu sistem hâlâ bazı bölgelerde sürüyor ama her geçen gün azalıyor.”

Taşıma modları arttı. Ama otobüsçülük azalmaz

Uçak ve tren taşımacılığı artıyor, bu otobüsleri nasıl etkiler? Yalçın Şahin bu konuda net: “Otobüs sektörü küçülmeyecek. Seyahatin bir noktasında otobüs her zaman devrede olacak. Doğru rekabet koşulları oluşursa, otobüs bilet fiyatı her zaman daha uygun kalır. Trenlerde bile artık 11 kg üstü yükten ek ücret alınıyor. Sektör, kendini doğru anlatır ve doğru örgütlenirse uzun vadede güçlü kalır.”

“Otobüsçülük devam edecek, ama fazlalıklar ayıklanacak”

“Otobüsçülük Türkiye’de 10 yıl sonra da devam edecek ama sadece işini doğru yapanlar kalacak. Doğru sefer planlaması, entegre taşımacılık, doluluk oranlarının yönetimi, iyi şoförlere değer verilmesi gibi unsurlar olmazsa bu iş sürdürülemez.”

MAPAR 2027 için yeni yatırımlar planlıyor

Şahin, yeni bölgelere açılma planlarını 2027 yılına bıraktıklarını söylüyor: “2026’yı istikrarlı geçip 2027’de yeni yatırımları hedeflemeyi düşünüyoruz. Mevcut bölgelerde kendimizi yenileyerek ilerliyoruz.”

Faizlerin düşmesi piyasayı rahatlatsa da belirsizlikler sürüyor

Ekonomik belirsizliklerin sektörü etkilediğini ifade eden Şahin, seçim süreciyle birlikte hareketlenme bekliyor: “Haziran sonrası faizlerin düşeceğini düşünüyorum. Ama savaş, deprem gibi gelişmeler olursa ekonomik iyileşme zor olur. 2026 Kasım veya 2027 Şubat aylarında seçim beklentisiyle piyasalar hareketlenebilir.”

Son Söz: "Yatırım mantıklı olursa otobüsçülük kazandırır"

“Otobüsçülük hâlâ ayakta kalabilir ama sadece hesap kitap yaparak. Sektör mensuplarının bilinçli olması, meslek örgütlerinin aktif çalışması ve doğru stratejilerle yola devam edilmesi şart.”

--------------------

“Bilinçsiz yatırım otobüsçüyü batırır”

“Otobüsten para kazanmak için önce iş modeli oluşturulmalı. Araç alınıp sonra iş aranırsa bu, hem otobüsçüyü hem de üretici markayı zarar ettirir. Ocak-Şubat gibi ikinci el fiyatları düşükken sıfır araç satışları düşer, bu da markaların fiyat tavizleri vermesine neden olur. Bilinçsiz alımlar devam eder ve ikinci el değerleri yüksek kalmazsa otobüsçünün bu yıl çok zorlanacağını düşünenlerdenim. 2026’yı temkinli geçmek lazım. Çok borçlanmamak lazım. Öz varlığınızı koruyabiliyorsunuz ne mutlu.”

--------------------

Yalçın Şahin’in Fenerbahçe sevgisi, ofisindeki özel köşede her an gözünün önünde; hiç solmayan, hep taze bir tutku.

MAPAR Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın ŞAHİN’le Yıllık Değerlendirme söyleşimizi İkitelli OSB’de Hıdır Usta Merkezinde yaptık. Erkan YILMAZ - Muammer BAŞKAN

Kilometreye göre yeni ücretler

Kilometreye göre güncellenen resmi eğitim kurumu servis ücretleri, 0-3 kilometre için 2.900 TL, 0-6 kilometre için 3.544 TL, 0-10 kilometre için 3.793 TL, 0-15 kilometre için 4.489 TL, 0-20 kilometre için 5.388 TL, 0-25 kilometre için 5.991 TL, 0-30 kilometre için 6.601 TL, 0-35 kilometre için 6.916 TL ve 0-40 kilometre için 7.336 TL olarak belirlendi. Aynı kilometre sınırlamalarında okul öncesi ve özel eğitim kurumları için yapılan güncellemede ise ücretler şu şekilde oldu: 0-3 kilometre 3.479 TL, 0-6 kilometre 3.728 TL, 0-10 kilometre 4.476 TL, 0-15 kilometre 5.388 TL, 0-20 kilometre 5.991 TL, 0-25 kilometre 6.563 TL, 0-30 kilometre 6.884 TL, 0-35 kilometre 7.311 TL ve 0-40 kilometre 7.836 TL.

Sistem velilere kolaylık sağlıyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi, servis ücretlerini web üzerinden hesaplama imkânı sunarak velilere büyük kolaylık sağladı. 2025 yılında kullanıma açılan https://servisucrethesaplama.izmir.bel.tr adresi üzerinden, öğrencinin konumu, okul ve mesafeye göre ücret görülebiliyor. Hesaplamalar, meclis kararıyla alınan güncel ücret tarifesi üzerinden yapılıyor.

29 Ocak 2026 tarihinde TEMSA’nın Adana’daki merkezinde düzenlenen törenle Maraton otobüsler, TEMSA Bölge Satış Yöneticileri Emrah Yılmaz ve Mustafa Güleryüz tarafından Mesnevi Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Ünal Öztürk, Yönetim Kurulu Üyeleri Mustafa Öztürk, 3 nesil Yönetim Kurulu Üyeleri Oğuzhan Öztürk ve Ünal Öztürk’e teslim edildi.

TEMSA ile uzun yıllardır güzel bir işbirliğimiz var

Yeni yatırım ve 2026 yılına yönelik beklentiler ile ilgili Mesnevi Turizm’in 3. nesil yöneticilerinden 25 yaşında ve iki yıldır firmada aktif görev alan Ünal Öztürk ile görüştük. 2026 yılının ilk araç yatırımını 6 adet TEMSA Maraton ile gerçekleştirdiklerini belirten Ünal Öztürk, “TEMSA ile uzun yıllardır güzel bir işbirliği içindeyiz. Her süreçte çok yakından ilgileniyorlar. Satış sonrası hizmet tarafından da memnunuz. Bu memnuniyet doğrultusunda yeni yatırımlarımız da TEMSA yönünde oldu ve 6 adet TEMSA Maraton aracımızı filomuza katmaktan mutluyuz. Yıl içerisinde yeni araç yatırımlarına yönelik planlarımız bulunuyor” dedi.

2026, 2025’den daha iyi olacak

2025 yılından memnun olduklarını belirten Ünal Öztürk, “2025 güzel ve bereketli bir yıldı. 2026 yılının 2025’den daha iyi bir yıl olacağına ve daha yüksek iş hacmine ulaşacağımıza inanıyoruz. Kapadokya ve İstanbul’da çok güçlü bir yapılanmaya sahibiz. Özellikle bu iki şehirde turizm taşımacılığında daha da büyüyeceğimizi düşünüyoruz. Bu inanç doğrultusunda zaten yatırımlar yapıyoruz. Tabii burada tek bir nokta var. Çevre ülkelerimizde yaşanacak gerginlik ve savaş ortamının turizm sektörüne çok olumsuz yansımaları olur. Umarız, ne çevre ülkelerde, ne de dünyanın hiçbir yerinde savaş veya bir kaos ortamı yaşanmaz” dedi.

Dijitalleşmeye yönelik yatırımlarımız var

Genç neslin firmalarda görev almasının iş süreçlerinde teknolojiye uyum sağlamada önemli bir adım olduğuna inandığını belirten Ünal Öztürk, “Sağ olsunlar bizim büyüklerimiz dedemiz Ünal Öztürk, babamız Mustafa Öztürk, bize böylesine önemli büyük bir şirkette çalışma imkanı sağladılar. Bizim de sorumluluğumuz bu bayrağı daha da ileriye taşımak. Bu sektörde çalışmaktan çok memnunum. Çok vizyoner bir mesleğe sahibiz. Ülkemizi dünyaya tanıtmanın mutluluğu içindeyiz. Artık iş süreçlerini dijitalleştirmek, yapay zekayı katmak bir zorunluluk. Abim Oğuzhan Öztürk ile birlikte dijitalleşmeye yönelik de bizde yeni yatırımlar yapıyoruz, yeni yatırımları da planlıyoruz” dedi.

Rapor, vize süreçlerinde yaşanan zorluklara rağmen seyahat talebinin azalmadığını; aksine vizesiz ve kolay vizeli destinasyonlara yönelimin hızla arttığını gösterdi. Özellikle Balkanlar, Mısır, Japonya ve Tropikal denizler 2025’te yoğun ilgi gördü. Paris, Roma ve Barselona çiftlerin yine gözdesi oldu. Budapeşte en çok ziyaret edilen şehir olarak bir önceki yılın şampiyonu Prag’ın elinden kürsüyü aldı. Kraliçelerin Gemisi olarak bilinen İngiliz Cunard Line firmasının Queen gemileri 2025’in parlayan yıldızı olarak yükselişini sürdürdü. Rakamlar 2025 yılının “yurt dışı tatil yılı” olduğunun altını çizdi.

Vizesiz coğrafyalara talep arttı

48 binin üzerinde rezervasyon verisiyle hazırlanan rapor, 2025’te Türk gezgininin yönünü yurt dışına çevirdiğini gösterdi. Raporun çıktıları Prontotour misafirinin artık sadece gezmek değil; güvenli, planlı ve rehberliği güçlü inandırıcı bir deneyim aradığını gösteriyor. Vize prosedürlerindeki zorluklara rağmen yurt dışına seyahat etme isteği azalmazken, vizesiz coğrafyalara olan talep ciddi biçimde arttı. Yurt dışına giden seyahatseverler sırasıyla Balkanlar, Mısır, İtalya ve Orta Avrupa’yı seçerken, turlarda yurt içine yönelenler GAP, Karadeniz ve Kapadokya’yı tercih etti. Otobüslü Büyük İskandinavya turu ise en fazla tekerin döndüğü rota olarak kayıtlara geçti. Venedik Karnavalı da ilginin yoğun olduğu en popüler etkinlik oldu.

İzmir ve Ankara çıkışlı turlar yükselişte

Rapora göre seyahatlerin en yoğun dönemi Kurban Bayramı olurken, satın almaların büyük bölümü çağrı merkezi üzerinden gerçekleşti. Yaz ayları en fazla yolcunun seyahat ettiği mevsim, İzmir ve Ankara çıkışlı turlar ise bir önceki yıla göre en hızlı büyüyen kategoriler arasında yer aldı. 2025 yılında özellikle çocuklu aileler vizesiz deniz rotalarını tercih etti. Gezginlerden gelen sosyal medya mesajlarında Maldivler ve Zanzibar en fazla talep gören uzak deniz paketleri olurken Sharm ve Budva uygun bütçe ile en çok talep gören diğer deniz paketleri oldu. 2025’te Fas, Dubai ve Benelüks turları da üst sıralarda yer buldu.

EGETURDER üyeleri 21 Ocak 2026 tarihinde genel merkezinde biraraya geldi. Toplantıya EGETURDER Başkanı ve Öz İkizler Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Özer Bür, Kemal Duman Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Duman, Günaydın Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Günaydın, Altın Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Coşkun Altın, Operasyon Sorumlusu Ersin Batık, Kocatepe Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Bayram Kocatepe, Güler Grup Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Güler, Yönetim Kurulu Üyesi Halil Güler, Avcı Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Avcı, Atmaca Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Necati Atmaca, Pehlivanoğlu Tur Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Pehlivanoğlu, Üçel Turizm Yönetim Kurulu Üyesi Bayram Kafa, EGETURDER Genel Sekreteri Kenan Gülay, EGETURDER Basın Danışmanı ve Taşıma Dünyası Gazetesi İzmir temsilcisi Cumhur Aral katıldı.

Toplantıda 2025 yılı turizm sezonunun değerlendirilmesi, 2026 yılı turizm sezonuna yönelik beklentiler, haksız rekabete yol açan konularla mücadele hakkında görüşmeler yapıldı.

Rekabet eşit şartlarda olmalı

Sektörde çok yoğun bir rekabet yaşandığına dikkat çeken EGETURDER Başkanı Özer Bür, “2025 çok yoğun bir rekabet ile geçti. Rekabet tabii olmalı ancak rekabet eşit şartlarda olursa daha anlamlı olacak. Tarifeli ve tarifesiz taşımada mevzuattaki boşlukları yakalayan bir kısım yetki belgesi sahipleri yıl içerisinde sadece bir kez TÜV muayenesi yaptırarak öz mal araçlarını çalıştırmaktansa kiralama yaptıkları eski model araçları çalıştırıyor. Belgelere kaydedilen kiralık eski model taşıtlar ise yine mevzuat boşluğu içerisinde fiyatları aşağı çekerek haksız ve yıkıcı rekabet ortamı yaratıyor ve bu ortam en çok kayıt altında olan, vergisini, iş süreçlerini mevzuata uygun şekilde yöneten taşımacılara büyük zararlar veriyor. Bu ortamda maliyet hesaplaması da doğru bir şekilde yapmak mümkün olmuyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile gerçekleştirdiğimiz toplantılarda kiralık araçlarla ilgili düzenleme beklentisi içinde olduğumuzu belirttik. Biz özellikle turizm tarafında özmal-kiralık yapısının 1 öz mala, 1 kiralık olması yönünde ısrarımız var. Yapılacak Yönetmelik değişikliğinde özellikle bu düzenlemenin yer alması büyük önem taşıyor. Rekabet eşit şartlarda yapılamadığı için de her şeyi düzenli olan, kayıt altında bulunan taşımacıların kazançları bekledikleri düzeyde olmuyor. Hala 2010 model araçlarla turizm yapılıyor ve 2025 model aracı olan firmalar bu tür taşımacıların verdiği fiyatlarla rekabet etmek durumunda kalıyor. Bu ciddi bir haksız rekabet ortamı oluşturuyor. Eski yıllarda olduğu gibi eski model araçların çevre ülkelere ihraç edilme imkanları oluşursa bu da sektöre olumlu şekilde yansır. Eski yıllarda Suriye ve Irak’a çok ciddi ikinci el araçlar giderdi. Şimdi o durum yok. Önümüzdeki süreçte bölgedeki gelişmeler ışığında ikinci el araçlar tekrar ihraç olursa haksız rekabet ortamı da bir ölçüde azalır. Bizim her aracın aylık maliyeti hiçbir iş yapmasanız bile kaskosu, trafik sigortası ve şoför maliyeti ile 120 bin TL’yi aşıyor” dedi.

Kruvaziyer turizmi

Çevre ülkelerdeki gelişmelerin olumlu olması halinde 2026 yılında turizm hareketliliğine de bunun yansıyacağını belirten Özer Bür, “Yaşanan olumsuzluklar kruvaziyer turizmini de etkiledi. Haftada iki kez gelen kruvaziyer de daha önce 40 araçlık iş olurken, 2025’de 17-20 araçlık iş oldu sadece. 2026 yılından bu hareketliliğin daha da artması yönünde beklentimiz var” diye konuştu.

Araçların amortisman süresi 10 yıla çıktı

Kemal Duman Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Duman, eski yıllarda bir aracın amorti süresinin 5-6 yıl olduğuna dikkat çekerek, “Şimdiki rakamlarla bu süre 10 yılı bile geçer hale geldi. Biz fiyatlarımızı artan maliyetler çerçevesinde güncelleyemiyoruz. En büyük sorunlardan birisi de bu” dedi.

2025 yılında iki ay hareketlilik oldu, iki ay durgunluk

2025 yılında turizm hareketliliğinde artış olduğunu da belirten Kemal Duman, “Ama bu hareketlilik yıl geneline yayılmadı. İki ay hareketlilik oldu, iki ay olmadı. Toplamda 5 ay hareketlilik yaşadık. Bu hareketliliğin yıl geneline yayılmasını sağlayacak adımların atılması gerekiyor. Ayrıca daha yüksek gelir grubuna sahip turistlerin ülkemize gelmesi de büyük önem taşıyor” dedi.

Farklı derneklerle birlikte hareket etmek

Altın Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Coşkun Altın, yaşanan sorunların çözümüne yönelik farklı illerdeki derneklerin birlikte hareket etmesinin katkı sağlayabileceğini belirterek, “Bizim bölgemizde yaşanan tüm sorunları diğer illerdeki taşımacılar da yaşıyor. Hepimizih haksız rekabet, kiralık-özmal, U-ETDS ile ilgili yaşadığı sıkıntılar var. Ortak akılla bu sorunlar Bakanlığa iletilerek çözüm için talepler oluşturulabilir ve çözüm bulmak da daha kolay olabilir” dedi.

Yeni Otopark Ücretleri: Dakika ve Saat Bazlı Tarife

Otobüs, minibüs, kamyonet ve özel araçları kapsayan otogar otopark ücret tarifesi yenilendi. Yeni düzenlemeye göre, park süresi, araç tipi ve kullanım amacına göre ücretler farklılaşıyor. Özellikle otobüsler için saatlik ve aylık park ücretleri dikkat çekici seviyeye ulaştı. İşte otogar girişlerinde uygulanacak yeni parklanma tarifesi. ■

Tabloların tamamını bu linkten indirebilirsiniz:

https://uploads.ibb.istanbul/uploads/Lojistik_Yoenetimi_Ve_Terminaller_Sube_Mueduerluegue_ce1ec8ebe6.pdf

614 TL’den 10 bin TL’ye

Öğrenci, personel taşımacılığında ise 614 TL olan ücretin 800 TL’ye çıkartıldığına dikkat çeken Mehmet Öksüz, “Turizm taşımacılarına yönelik ücretlerdeki bu fahiş artışı anlamakta zorlanıyoruz. Turizm taşımacıları çok daha fazla kazanıyor, daha fazla ücret versinler anlayışı ile mi bu artış yapıldı gerçekten merak ediyoruz. Turizm taşımacıları olarak zaten artan maliyetlerle mücadele ederken bir de böylesine yüksek bir fahiş artışla karşı karşıya kalmak bizleri üzdü. Üstelik yıl içerisinde aracınızı sattığınız zaman bu ödediğiniz ücreti farklı bir araca aktarma imkânınız da bulunmuyor. Bu çok ciddi bir haksızlık oluşturuyor. Oysa aracın sigortası ve kaskosuna yönelik yaptığınız ödemeyi farklı bir araca aktarabiliyorsunuz. Ancak turizm servis taşımacılığı kullanım izin belgesine yönelik yaptığınız ücreti ne geri alabiliyorsunuz ne de farklı bir araca aktarabiliyorsunuz. Hem bu artışların bu kadar yüksek olması hem de bu ödediğiniz ücreti farklı bir araca aktaramamamız çok yalnış bir uygulama. İBB yetkililerine bu durumla ilgili taleplerimizi aktardık, umarız bu yalnıştan dönülür” dedi.

Farklı uygulamalar, farklı ücretlendirmeler

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve Kültür Turizm Bakanlığı yetkililerine de seslenen Mehmet Öksüz, “Turizm taşımacılarının bu ülkenin en önemli gelir kaynağını oluşturan sektörün bir parçası olduğunu herkes dikkate almalı. Bakanlık yetkilileri de turizm taşımacılarına yönelik yapılan uygulamalar noktasında artık bir standartın oluşturulması için harekete geçmeli. Her ilde farklı uygulamalar, farklı ücretlendirmeler taşımacıları büyük sıkıntıya sokuyor” dedi. ■

https://tuhim.ibb.gov.tr/media/27412/2026-belge-uecretleri.pdf

Dr. Zeki Dönmez

Taşıma mevzuatına göre taşıma yapan karayolu yolcu taşımacılarının hep var olan şikayetleri, son dönemde artmış görünüyor. Tabii, buna bağlı olarak talepleri de artıyor. Bir kısmı tekrar niteliğinde olan bu talepleri gözden geçirmek istiyorum. Bu arada, taşıma mevzuatı kapsamı dışında olan, genel olarak belediye alanı içi diyebileceğimiz yolcu taşımacıları ile tüm yük taşımacılarının da benzer sıkıntıları olduğunu düşünüyorum. Ama onlar bizim yazımızın dışında.

#karayoluyolcutaşımacılığı

Konuya taşımacılık değil de tüm iş ve meslekler açısından baktığımızda onların da şikayetleri olduğunu biliyoruz. Bunu da gözden kaçırmadan talepleri değerlendirmek gerekiyor. Önce işlerin neden zorlaştığına bir göz atalım.

Değişen koşullar

Her gün çeşitlenerek artmakta olan insan ihtiyaçları, gelişen teknolojiyle birlikte daha da çoğalıyor. Üstelik ihtiyaçların bir kısmı edinilmesi zor olan pahalı ihtiyaçlar.

İhtiyaçlar artarken insanların gelirleri aynı ölçüde artmıyor. Hatta ülkemizde şu anda yaşadığımız gibi alım gücü kayıpları olabiliyor.

Biraz da bu zorluklara bağlı olarak insanlar daha seçici ve bilinçli hareket etmeye çalışıyor. Kötü mal ve hizmeti yüksek bedelli almamak için çok gayret sarf edildiğini görüyoruz.

Devletin, tüketicileri korumak için satılan ürünlerin denetimi ve kalitesi gibi alanlarda çalıştığını da görmekteyiz.

Bütün bunlara da bağlı olarak üreticiler, birbiriyle rekabet etmek durumunda kalıyor. Bu da geleneksel üreticilerin işlerini zorlaştırıyor. Devlet de bu rekabetin sınırlarının dışına çıkılmasına pek imkan vermiyor.

Serbest rekabet

Dünyada ve ülkemizde serbest rekabetin arttığını görüyoruz. Başka ülkelerin üreticileri de bizim pazarımıza girip bu rekabeti arttırabiliyor. Ülkenin tercihi olan bu duruma itiraz etmek de pek mümkün ya da doğru değil. Bunlar taşımacılar için bile geçerli.

Bundan 40-50 yıl öncesine kadar taşımacı sayısı ve taşıma hizmeti arzı az idi. Taşımacılar, istedikleri fiyatta taşıma yapabiliyorlardı. Üstelik o günkü anlayış taşımacıların tümümün ortak bir ücret tarifesi ile taşıma yapmasına imkan veriyordu. Taşımacıların veya acentelerin birlikte hareket etmeleri, bırakınız suç olmayı övünülecek bir durumdu. İstanbul’da güçlü firmaların büyük etkisi ile hazırlanan ücret tarifelerinin valilik makamına kolayca onaylatılması mümkündü ve sorun çözülüyordu. Bu tek fiyat, maliyeti düşük güçsüz firmalar için daha kârlı görülebilir. Ancak onlar daha düşük kaliteli hizmetleri için aynı yüksek fiyatları uyguladıklarından veya uygulamak zorunda bırakıldıklarından yolcunun tercihini kazanamıyorlardı. Bu da zarar demekti. Rekabet zorunluluğunun ve Rekabet Kurumu’nun bulunmadığı bu dönemde rekabeti ortadan kaldıran çözümler ve birlikte tek fiyat dayatmaları taşımacılar ve örgütleri için övünülecek başarı hikâyeleri idi.

Mevzuatta rekabet

Karayolu Taşıma Kanunu, taşımaların serbest rekabet ortamında gerçekleşmesi esasını getiriyor. Buna da bağlı olarak, artık oturup tek fiyat belirlemek ve bunu dayatmak zor hatta suç. Herkes kendi tarifesini kendisi hazırlayıp Bakanlığa bildirerek uyguluyor. İstediğinde bunu değiştiriyor. Tarifeden belirtilen sınırlar içinde indirim yapmak serbest. Tüketicinin kazançlı çıktığı bu ortam taşımacıların pek işine gelmiyor. Başkalarının rekabetinden fayda sağladıklarını unutup bundan şikayet ediyorlar. Doğrudan karşı çıkamadıkları için dolaylı yollardan bunu delmeye çalışıyorlar. Örneğin; herkesin aynı günde tarife alması gibi serbest rekabete aykırı önerilerde bulunuyorlar. Taban fiyat şartları oluşmadığı halde rekabeti engellemek için taban fiyat istiyorlar. Hatta neredeyse rekabete aykırı bir biçimde devamlı olarak taban fiyat olmasını savunuyorlar. Bir de rekabeti azaltmak için taşımacıların sunacağı taşıma hizmeti arzını azaltmaya çalışıyorlar. Bunu da sefer ve taşımacı sayısının sınırlandırılması, hatta taşımacı sayısının azaltılması gibi yollarla yapmaya çalışıyorlar. Sundukları arz talep dengesi, verimlilik ve kaynakların boşa harcanmaması gibi gerekçelerin hiçbirisi serbest rekabeti ortadan kaldırmaya yetmiyor. Çünkü bu zorunluluk Kanun ve Yönetmelikte apaçık duruyor. Serbest rekabette arz talep dengesi, verimlilik ve kaynak israfının önlenmesi gibi istekler devlet tarafından değil girişimci tarafından sağlanır.

Taşımacı sayısını azaltma çabaları

Karayolu Taşıma Kanunu, özel haller dışında, taşımacı sayısını sınırlamaya imkan vermiyor. Hatta bunu piyasaya bırakıyor. Kanunun istediği tek şey, taşımacıların yeterliliği. Bunu da mesleki saygınlık, mesleki yeterlilik ve mali yeterlilik aranması şeklinde belirtiyor.

Mesleki saygınlık mevzuatta tanımlanmış. Bunun zorlaştırılması ile taşımacı sayısını azaltmak gibi bir şey düşünülemez.

Mesleki yeterlilik ise taşımacının doğrudan kendisinde aranacak bir şart olmayıp, taşımacı bunu çalışanları üzerinden sağlamak zorunda. Hangi belgeler için, hangi yeterlilikte yöneticiler gerekeceği ve taşımalarda görev yapacak şoförlerde hangi yeterlilikler aranacağı Yönetmelikte belirtilmiş.

Mali yeterlilik farklı

Taşımacıların mali yeterliliği, sermaye, büro ve benzeri imkanlara da bağlı ise de esas olarak taşımacının sahip olduğu özmal taşıtlarla bu sağlanıyor. Kanunun verdiği yetkiye bağlı olarak, her belge için aranacak asgari özmal koltuk kapasitesi adet ve taşıt yaşı olarak Yönetmelikte belirlenmiş. B1, B2, D1 ve D2 belgelerinde aranan taşıt yaş sınırı aynı olup 15’tir. Koltuk kapasiteleri de D1 ve B1 için 150, B2 için 90 ve D2 için 75 olarak yer alıyor. Koltuk sayısının arttırılması ve/veya yaş sınırının düşürülmesi mali yeterliliği arttırabilir. Aksi yöndeki değişiklikler ise azaltır. Bugüne kadar yaş sınırının yükseltilme yoluyla mali yeterliliğinin azaltılması, diğer bir deyişle taşımacı olmanın kolaylaştırılması yönünde talepler ve düzenlemeler yapıldı. Mali yeterliliği arttırıcı ve taşımayı zorlaştırıcı yaş düşürülmesi hiç olmadı. Asgari özmal koltuk kapasitesinde ise mali yeterliliği azaltıcı, taşımacı olmayı kolaylaştırıcı bir öneri duyulmazken asgari koltuk kapasitesinin arttırılması hep istene geldi. Mali yeterliliğin az olduğu düşünülüyorsa, arttırılmasını istemek mümkündür. Ama böyle bir talep duymadık. Pek çok ülkede tek taşıtla mali yeterlilik sağlanabiliyor. Hal böyleyken asgari özmal koltuk kapasitesinin arttırılmasını istemek, sadece bu artışı sağlayamayacak taşımacıların piyasadan çekilmesi ile rekabetin azaltılması amaçlı olabilir. Başka nedeni varsa açıklansın, öğrenelim.

Sektör böyle istiyor

Taşımacıların bazı talepleri “sektörün isteği” olarak gerekçelendirilip Bakanlığa sunulur. Önce şunu soralım: Sektörün isteğinin bu olduğunu kim tespit ediyor, biliyor. Bunu bilme yeterliliği olan bir meslek örgütü var mı? Bence böyle bir örgüt de yok, talep de yok. İsterseniz asgari özmal kapasitesinin arttırılması görüşünü D1 için 332 D1 belge sahibine, D2 için 3288 D2 belgesi sahibine, B1 için 62 B1 belge sahibine ve B2 için 469 B2 belgesi sahibine soralım. Bu sayılar 2025 Kasım verilerinden alınmıştır. Bakalım artış isteyen kaç firma var ve çoğunlukta mı? Üstelik mevcut kapasitenin kullanılamadığı ve taşıt alımının zor olduğu bu dönemde! Rakiplerinin azalması arzusu taşıyan az sayıdaki güçlü firmanın talebinin, sektörün talebi olmadığını düşünüyorum.

Asgari özmal dışı taşıtlar

Mali yeterliliği sağlayan asgari özmal şartlarındaki taşıtlar dışındaki özmal taşıtlar ve sözleşmeli taşıtlar da taşımalarda kullanılabiliyor. Bunlarda hiçbir yaş sınırı da yok. Önceden olan yaş sınırının kaldırılması ve sadece muayene yeterliliğine bağlanması doğru olmuştur. Bunun dışında önemli olan bir husus var: Özmal ve sözleşmeli taşıt ilişkisi. Burada sözleşmeli taşıt sayısını, özmal taşıta göre belirleme görüşü var. Bunun amacı ne olabilir? Özmal taşıtların kullanılması, taşıma amaçları açısından daha iyi olacaksa bu doğru. Bu durumda mevcut sınırlamaların daha da sıkılaştırılması gerekir. Ama böyle bir şey yoksa bu sınırlamaları çok ağırlaştırmamak lazım. Ancak ben, daha önceki yazılarımda belirttiğim gibi yeterli özmal taşıtın olmasından ve kullanılmasından yanayım. Bu özmal taşıtlar, sadece sözleşmeli taşıt çalıştırma hakkı için taşıt belgesine yazılacak, kullanılması zor olan eski taşıtlar olmamalı. Bu özmal taşıtlar beklesin, daha yeni sözleşmeli taşıtlar çalışsın anlayışı giderilmelidir. Bunun da özmal taşıt yaşıyla, bunun karşılığında çalıştırılacak sözleşmeli taşıt yaşı arasında ilişki kurulması ile sağlanacağını düşünüyorum. Özmal taşıtların, karşılığında çalıştırılacak sözleşmeli taşıtlardan daha yaşlı olmaması gibi… Bunun yerine az bir farka tolere edilebilir.

Bakanlık kimin?

Taşımacılar, sıkça Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı için “Bizim Bakanlığımız” der ve taleplerinin kabulünü bekler. Taşımacıların Bakanlığı önemsemesi ve benimsemesi iyi tabii. Ancak bilinmeli ki, bu Bakanlık aynı zamanda potansiyel yolcu olan 85 milyonun da bakanlığıdır. Onların beklentilerini en az taşımacılar kadar önemsemek zorundadır. Bunun için de Bakanlık mümkün olan en güvenli, en kaliteli, en ucuz taşıma hizmetinin yolculara sağlanmasıyla görevlidir. Bu zor görevi yapmak iyi bir düzen ve uygulama gerektirir. Bakanlık bunu elinden geldiğince yapmaya çalışıyor ve bana göre yapıyor da. Ancak taşımacıların kaliteli ve güvenli hizmete uygun ücretle erişebilmesi için serbest rekabet şarttır. Serbest rekabetin olmadığı bir ortamda Bakanlık bunu sağlayamaz. Sonunda hepimiz birer yolcu, hepimiz birer tüketiciyiz.

Kolay çözüm yok

Rekabet ortamında başarı kolay değildir. Bir işi kötü yapanlar zorlanırken, iyi yapanlar gelişir. Batanların yerine yenileri devreye girer. Biz batarsak bu işi kimse yapmaz, vatandaş mağdur olur gibi tehditkâr anlayışlara prim verilemez, verilmemelidir. Devlet de bunları biliyor ve bazı taleplere cevap vermiyor. Örneğin; otobüsçüler taşıma maliyetini düşürmek için düşük fiyatla yakıt arzu edebilirler, bunda haklı da görülebilirler. Ancak örneğin, ÖTV’siz akaryakıt alacak olurlarsa işleri düzelebilir ama o zaman da bu talebi tüm ticari faaliyetlerde bulunanlar seslendirip, isteyeceklerdir. Sonunda özel taşıtlar da dâhil, hiç kimsenin ÖTV ödemediği duruma gelinecektir. ÖTV sıfırlandığında sıraya KDV’siz yakıt girecektir. O da sıfırlandığında her şey düzelmiş olmayacaktır. Bunu bilen devlet de bunları yapmayacaktır. Bu nedenle taleplerde ölçülü olunmalıdır. Yoksa talepler göz ardı edilecektir. Bu sözlerim devlet hiçbir şey yapmasın anlamında yorumlanmamalıdır.

Taşımacıların, taşıma çalışanlarının, taşımacılara hizmet veren kamu görevlileri ile otomotiv sektörü mensuplarının yeni yılını kutlar, güzel bir yıl dilerim.

TÜRODER’den çözüm önerileri

Bu kapsamda, cezalandırıcı yaklaşımdan ziyade "eğitici ve kademeli" bir sistemin daha olumlu olacağını vurgulayan Değirmenci, bu doğrultuda çözüm önerilerini şu şekilde sıraladı:

•Kademeli Yaptırım Sistemi: İlk kural ihlalinde sürücüye ve firmaya resmi bir ihtar yapılması, ihlalin tekrarı durumunda 1 hafta, devamı halinde ise daha uzun süreli kısıtlamaların uygulanması.

•Eğitim ve Farkındalık: TURODER olarak, üyelerimize ve sürücülerimize otopark ve yolcu alım kuralları konusunda gerekli bilgilendirmeleri yapmayı, ayrıca firmalarımızın sürücülerini kurallara uymanın bir zorunluluk olduğunu hatırlatan çalışmaları yapmaları konusunda gerekli duyuruları yapacağımızı bilmenizi isteriz.

• Mevcut Yasakların Esnetilmesi: Hali hazırda 60 gün bloke konulmuş araçların durumunun, sezonsal ve operasyonel zorunluluklar göz önüne alınarak yeniden değerlendirilmesini ve cezaların bir defaya mahsus geri çekilmesini talep ediyoruz. Amacımız, havalimanı trafiğini aksatmak değil; aksine düzenli, hızlı ve misafir memnuniyetini esas alan bir sistemin parçası olmaktır.

TÜRODER Başkanı Adnan Değirmenci, sözlerini “konunun karşılıklı anlayış çerçevesinde çözüme kavuşturulması hususunda İGA yetkililerinden dönüş beklediklerini söyleyerek tamamladı.

“En ucuz araba, sıfır arabadır” mottosuyla hareket ediyoruz

Yeni yatırımlarla ilgili Taşıma Dünyası’na açıklamalarda bulunan Arıkan Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Murat Arıkan, “2025’in son günlerinde TEMSA yatırımları ile filomuzu büyütmeye devam ettik. Yeni katılan TEMSA araçlar turizm taşımacılığı alanında konforu ve teknolojisi ile özellikle orta mesafe taşımalarda kullanıma çok uygun bir araç olan 9.5 metrelik MD9 aracı filomuza kattık. MD9 araçları ilk olarak 2024 Nisan ayında filomuza kattık ve hizmet sürecinden duyduğumuz memnuniyet ile yine 1 adet daha MD9 aracımızı filomuza kattık. MD9 ile birlikte yine servis taşımacılığı tarafında kullanmak için de 2 adet Prestij’i de filomuza kattık. Her zaman söylediğim gibi; en ucuz araba, sıfır arabadır. Bu motto ve anlayış ile filomuzda bulunan araçları genç ve yeni tutmaya devam ediyoruz. Bu araçların yatırım sürecinde bize yoğun destek veren TEMSA Yurtiçi Satış Direktörü Sayın Baybars Dağ’a, Satış Müdürü Sayın Fatih Demirel’e ve bayii Meltem Otomotiv yönetimine çok teşekkür ediyorum” dedi.

Araç yatırımları 2026’da da devam edecek

Arıkan Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Murat Arıkan, 2026 yılında da yeni araç yatırımları ile sektöre en kaliteli, en güvenli hizmeti sunma çabası içinde olacağız. Bu vesileyle tüm sektör mensuplarımızın, müşterilerimizin yeni yılını kutluyor, sağlık ve mutluluk dolu bir yıl diliyorum” dedi.

1953 yılından beri yolcu taşımacılığı alanında hizmet veren Türker Turizm, yeni otobüs yatırımlarıyla filosunu güçlendirmeye devam ediyor. Türker Turizm, 2025 yılı içinde Mercedes-Benz Türk ile yaptığı anlaşma çerçevesinde 2 adet Travego, 4 adet Tourismo yatırımı yaptı. Bu otobüslerin tamamı Pamukkale Turizm filosunda hizmet veriyor.

Yatırımların son iki adedi olan Tourismo otobüsler, 19 Aralık 2025 tarihinde düzenlenen törenle Türker Turizm Filo Müdürü Fuzuli Canruh, Baş Şoför Serkan Bora, Kaptanlar Rıdvan Gündoğdu ve Bilal Genç’e teslim edildi. Törende, firma sahibi Yekta Türker’in ortaokul yıllarında muavinlik yaptığı otobüsün aynısı olan 1984 model Avrupa 0 303 Mercedes-Benz Otobüs de yer aldı.

Türker Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Yekta Türker ile hem yeni yatırımlar üzerine hem 2025 ve 2026 beklentilerine yönelik özel bir söyleşi gerçekleştirdik.

36 adet araç yatırımı

2025 yılı içerisinde çok sayıda araç yatırımı yaptıklarını belirten Yekta Türker, “2 adet Travego, 4 adet Tourismo, 4 adet MAN, 6 adet TEMSA, 20 adet Sprinter alımı gerçekleştirdik. 2026 yılı ilk çeyrekte, araç alımına yönelik, biraz piyasayı, önümüzü görmemiz gerektiğini düşünüyorum” dedi.

Bazen iyi oldu, bazen beklentimizin altında…

2025 yılı değerlendirmesini istediğimizde, Yekta Türker’in cevabı, “2025 çok dengeli bir yıl olmadı. Bazen iyi oldu, bazen beklentimizin altında geçti. Kötü geçti anlamında değil ama dengeli geçmediğini ifade etmek istiyorum. Zor bekliyorduk, kolay oldu. Bir gün, bir günü tutmadı. Yazın bir rehavetle geçti. Yaz bitiminde ise zorluklar başladı ve o zorluklar gittikçe artıyor. Bunun sadece bizim için geçerli olduğunu düşünmüyorum. Personel ve öğrenci tarafında da taşıma yaptığımız için, bu durum bütün sektörler için geçerli gibi görünüyor. Faizlerin inmesini bekledik, ama beklentimiz ölçüsünde düşmedi. 2026 yılında faizler beklenen seviyeye gelecek mi, bilmiyoruz. O yüzden de borçlanmak istemiyoruz. Faizlerdeki düşüşler, kurları arttıracak. Bu sefer enflasyon tekrar çıkabilir, araç fiyatları da yükselebilir. Çok dikkatli olmamız gereken, belirsizliklerin çok olduğu bir yıl. Önümüzü görerek yatırım yapmamız ve borçlanmayı azaltmak lazım. Araç fiyatları olması gereken en yüksek seviyeye geldi. Bundan sonra daha da yükselmesini beklemiyorum aslında, çünkü artık araç alabilenlerin sayısı azalıyor. Bir markadaki fiyat artışı diğer markaların da fiyatını arttırıyor” dedi.

Pamukkale filosunda 30 araç

Yekta Türker, son alınan iki Tourismo’nun Pamukkale Turizm filosunda hizmet vereceğini belirterek, “Şehirlerarası tarafta Pamukkale Turizm yolcu sayısını ve kaliteli hizmet sürecini sürekli büyütüyor. Biz, 5 sene önce bunu gördük ve yatırımlarımızı buna göre yaptık. Son alımlarla birlikte Pamukkale Turizm filosunda hizmet veren otobüs sayımız 30 oldu. Bu seviyeye geleceğimizi doğrusu ben de düşünmemiştim. Tabii, Pamukkale Turizm’de yükseliş var ama şehirlerarası tarafta, genel olarak bir düşüş var. Bu düşüş devam eder mi, diye de düşünüyoruz. Çünkü yeni tren hatları yapılıyor. Bursa’ya tren geliyor. Konya’ya geldikten sonra yaşananları biliyoruz. Ayrıca havayolu taşımacıları da bilet fiyatları üzerinde bir baskı oluşturuyor. Erken alındığında, otobüs bilet fiyatına havayolu ile seyahat etmek mümkün oluyor. Şehirlerarası tarafta ise biz daha kısa sürede seyahat kararı veren öğrenci, emekli, memur, asker gibi kesimi taşıyoruz” dedi.

Türker Turizm’in nostalji otobüsü

Yekta Türker, teslimatta hazır bulunan 1984 model Avrupa 0 303 Mercededes-Benz otobüsle ilgili bilgiler de verdi: “Ben ortaokul yıllarında bu otobüsün aynısında muavinlik yaptım. Daha sonra o dönemki otobüsün aynısını bir arkadaşımın toplattığını gördüm. Ondan rica minnet satın aldık. Bir nostalji otobüsü olarak sergileyeceğiz.” ■