Röportaj: Erkan YILMAZ
Mersan Üst Yapı Otomotiv San. Tic. A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Melih Mis ile 2025 yılı ve 2026 beklentilerine yönelik bir söyleşi gerçekleştirdik
TD: 2025’in ilk sayımızda yaptığımız röportajda; “Hedefimiz 2025 yılında yüzde 7 büyüme elde etmek” yönünde bir açıklamanız olmuştu. Belirlediğniz hedeflere ulaştığınız bir yıl oldu diyebilir miyiz?
- 2025 yılı içerisinde, özellikle üçüncü çeyrekte piyasa koşulları ve dış ticaret kaynaklı lojistik hizmetlerde yaşanan aksamalar nedeniyle hedeflerimizde kısa süreli sapmalar oldu. Ancak son çeyrekte yakaladığımız güçlü ivme, üretim ve satış performansımıza olumlu yansıdı ve yıl genelinde belirlediğimiz %7 büyüme hedefini yakaladığımız bir yıl olarak tamamladık.
TD: Satışlarınızın yüzde 15’ini ihracat, yüzde 85’ini yurtiçi pazarın oluşturduğunu ifade etmiştiniz. Bu seviye hangi noktaya geldi? Hangi ürün grupları iç pazarda ve yurtdışı pazarlarda öne çıktı?
- Yıl içerisinde ihracat performansımız özellikle Ağustos ayı itibarıyla hız kazandı ve sayısal olarak yüzde 22 seviyelerine ulaştı. Bu artışta en güçlü pay frigorifik kasa ürün grubuna ait. Hem yurtiçi hem de yurtdışı pazarlarda frigorifik kasalarla konumumuzu güçlendirmeye ve pazar payımızı istikrarlı şekilde artırmaya devam ediyoruz.
TD: Yurtdışı ihracat pazarlarında müşteri beklentileri (sertifikasyon, standartlar, kalite, teslim süresi vb.) nasıl değişiyor?”
- Yurtdışı ihracat pazarlarında müşteri beklentileri son yıllarda belirgin şekilde yükseldi ve daha sistematik hale geldi. Artık yalnızca ürünü satmak yeterli değil; ürünün uluslararası standartlara uygunluğu, izlenebilirliği ve sürekliliği en az ürün kadar önem taşıyor. Bizlerde bu sürekliliği sağlamak adına setifikasyonlar, standartlar ile uyum sağlıyoruz. CE, ATP, ISO ve araç üstü uygulamalara özel ülke regülasyonları artık “tercih” değil, zorunluluk haline geldi. Müşteriler belgelere değil, bu belgelerin üretim kültürüne gerçekten entegre edilip edilmediğine bakıyor. Yurtdışı pazarlarda kalite; yalnızca malzeme kalitesi değil, işçilik standardı, montaj detayları, uzun vadeli dayanım ve satış sonrası performans ile birlikte değerlendiriliyor. Tek seferlik kalite değil, sürdürülebilir kalite talep ediliyor.
TD: Son yıllarda üst yapı otomotiv pazarında (kayar perde, frigorifik, kuru yük kasası) talep nasıl değişti? İç pazarda ve ihracatta hacimsel (adet veya tonaj olarak) artış mı, düşüş mü gördünüz?”
- Son yıllarda yurtiçi pazarda özellikle frigorifik kasa, panelvan izolasyon ve kayar brandalı kasalarda belirgin bir talep artışı gözlemleniyor. Yurtdışı pazarlarda ise frigorifik kasa segmentinde her yıl artan adetlerle istikrarlı bir büyüme kaydediliyor.
TD: Türkiye üst yapı sektörünün büyüklüğü noktasında bir bilgi vermeniz mümkün olur mu?
- Türkiye üst yapı sektörünün büyüklüğü sayısal olarak güçlü ve hacimlidir; ancak piyasada çok sayıda üretici bulunması nedeniyle nitelik, kalite ve standardizasyon seviyesi genel olarak düşük, bu da sektörün katma değer üretmesini sınırlıyor.
TD: Son dönemde hammaddeler (çelik, alüminyum, izolasyon malzemesi vb.) fiyatları ve tedarik zinciri ne durumda? Bu, üretim maliyetlerinizi ve satış fiyatlarınızı ne ölçüde etkiliyor?
- Son bir yıldır hammadde tedarik zincirinde herhangi bir sorun yaşamıyoruz. Kritik yarı mamulleri kendi tedarik yapımızla ve ithal olarak temin edebildiğimiz için tedarik sürekliliğini koruyoruz. Bu yapı sayesinde üretim maliyetlerini kontrol altında tutabiliyor, maliyet artışlarını satış fiyatlarına minimum seviyede yansıtıyoruz.
TD: Özellikle frigorifik kasa ya da ADR kasa alan müşteriler neler bekliyor? İzolasyon, yalıtım, ADR yönetmelik uyumu, güvenlik, servis/ bakım desteği gibi kriterlerde öncelikleri neler?”
- Frigorifik kasalarda müşterilerin temel beklentileri izolasyon ve yalıtım performansı, yönetmeliklere uyum ve güvenlik olmakla birlikte; pazarda fiyat odaklı satın alma yaklaşımı ve teknik bilgi eksikliği nedeniyle bir algı karmaşası yaşanıyor. MelihMis Üst Yapı olarak bu noktada satış sonrası memnuniyeti güçlendirmek adına servis ve bakım hizmet noktalarımızı sürekli artırıyoruz.
TD: Kayar perde kasa, frigorifik kasa, ADR kasa gibi özel üst yapılar üretirken karşılaştığınız teknik ya da lojistik zorluklar neler?”
- Kayar perde kasa,frigorifik kasa ve kuru yük kasa gibi özel üst yapılarda teknik açıdan önemli bir sorun yaşamıyoruz; kullandığımız ileri teknoloji makineler ve düzenli personel eğitimleriyle teknik altyapımızı sürekli güçlü tutuyoruz. Ancak lojistik tarafta, özellikle ithal ürün ve yarı mamullerin temininde, planlama, zamanlama ve tedarik sürecinin daha fazla dikkat ve özen gerektirdiği zorluklar yaşanabilmektedir.
TD: İş gücü — nitelikli kaynak (kaynakçı, montajcı, teknisyen) bulmakta zorlanıyor musunuz? Özellikle yüksek teknik beceri gerektiren kasa / izole / ADR gibi üretimlerde.”
- Özellikle teknisyen ve montajcı gibi nitelikli iş gücü temininde zorlanıyoruz. Büyüme hedeflerimiz doğrultusunda ihtiyaç duyulan insan kaynağı her geçen gün artarken, sektörde bu alandaki arz yetersizliği daha belirgin hale geliyor. Bu soruna kalıcı çözüm üretmek amacıyla üniversitelerle iş birlikleri kuruyor, staj ve yetiştirme programlarıyla genç yetenekleri bünyemize kazandırıyoruz.
TD: Küçük ve orta ölçekli üreticiler ile büyük üreticiler arasındaki rekabet nasıl? Sizin firmanız bu rekabet ortamında avantaj/ dezavantajlarını nasıl değerlendiriyor?
- Küçük, orta ve büyük ölçekli üreticiler arasında rekabet hem fiyat hem de kalite tarafında artarak devam ediyor. MelihMis Üst Yapı olarak kalite standartlarımızı istikrarlı biçimde koruyarak bu rekabette avantaj sağlıyor ve sektörde rol model bir konumda yer alıyoruz. Artan denetimler nedeniyle küçük üreticiler için ayakta kalmak zorlaşırken, biz büyük üreticiler olarak standartlara uygun ve belgeli üretimle sektörün daha nitelikli hale gelmesine katkı sağlıyoruz. Merdiven altı üreticiler bulunsa da, kalite ve güven odaklı müşteri kitlemiz sayesinde bu durum firmamız için bir risk oluşturmuyor..
TD: Sektörde sürdürülebilirlik, çevre, yakıt verimliliği, azami yük/ ağırlık sınırlamaları gibi baskılar artıyor mu? Bu dönüşüm üst yapı üretimini nasıl etkileyecek?”
- Azami yük ile alakalı kanunlar çıkıyor ama erteleniyor sürekli, buna bağlı değişkenliklerde satışlarımızı etkiliyor. Özellikle Temmuz-Eylül döneminde no1 kategorisi kantar muhabbeti piyasayı çok derin etkiledi.
TD: Üst yapı kasa talebi kimlerden geliyor? Küçük taşımacı firma, büyük lojistik/flota şirketi, perakende dağıtıcı, gıda/frigorifik vb. sektörler… Talep profili nasıl değişti?”
Micro taşıma yapanlar, ticari araç kiralama firmaları artık daha fazla piyasada. Gıda lojistik firmalarında yüzde 30 düşüş yaşanıyor. Sıcak satıştan çıkma projelerin üst yapı talebini negatif etkiliyor.
TD: Frigorifik kasa üretiminde çevre, izolasyon, yakıt/enerji verimliliği ile ilgili beklentiler artıyor mu? Yeni regülasyon, sertifika ya da standart talepleri geliyor mu?”
- Frigorifik kasa üretiminde çevre, izolasyon ve enerji verimliliğine yönelik beklentiler belirgin şekilde artıyor. Karayollarındaki denetim noktalarının çoğalmasıyla birlikte müşteriler, gıda taşımacılığında standartlara ve belgelere uyumun öneminin daha fazla farkına vardı. Özellikle ATP belgesi kullanım bilinci, uygulanan cezalarla birlikte ciddi şekilde artış gösterdi. Bu doğrultuda müşterilerimize, sipariş öncesinde ürünlere ait kalite ve uygunluk belgelerini mutlaka sorgulamalarını ve belgeleri birebir görmelerini tavsiye ediyoruz. Standartlara uygun ve belgeli üretim sayesinde hem sürdürülebilir bir yapı oluşturuyor hem de sipariş teslim sürelerimizi kısaltabiliyoruz.
TD: “Önümüzdeki 2–3 yıl içinde sizce sektörün karşılaşacağı yeni regülasyonlar, mevzuat değişiklikleri neler olabilir? Firma olarak buna hazırlığınız var mı?”
- Önümüzdeki 2–3 yıl içinde sektörde araç kontrol merkezlerine yönelik yapısal değişiklikler öne çıkacak. Bunun devamında, 2. aşama tip onay belgelerinin zorunlu hale gelmesi durumunda sektörde kalite, denetim ve güven ortamının ciddi şekilde artacağını öngörüyoruz. Firma olarak bu tür mevzuat ve regülasyon değişikliklerine uyum sağlayabilecek teknik altyapı ve üretim disiplinine sahibiz.
TD: “Sektörünüzde hafif gövde (alüminyum, kompozit), izolasyon teknolojisi, modüler kasa sistemleri gibi yenilikler üzerine bir eğilim var mı? Özellikle elektrikli veya alternatif yakıtlı araçlara üst yapı üretimi konusuna bakıyor musunuz?”
- Sektörde hafif gövde, kompozit ve modüler sistemlere yönelik bir eğilim olmakla birlikte, gerek -18°C taşımacılığı gerekse lojistik uygulamalar için her zaman en doğru çözümün aşırı hafiflik olmadığını düşünüyoruz. MelihMis Üst Yapı olarak taşıma güvenliği, izolasyon performansı ve uzun ömür kriterlerini esas alarak uygulamaya en uygun üst yapıları üretiyoruz. Elektrikli ticari araçlarda ise aktif olarak üst yapı üretimi gerçekleştiriyoruz; bu alandaki ilk çalışmamızı 2022 yılında lider bir markanın lansman aracının üst yapısını yaptık ve bugün farklı markalar için de düzenli üretim yapmaya devam ediyoruz.
TD: “Büyük lojistik, perakende, e-ticaret gibi segmentlerin değişen ihtiyaçları (soğuk zincir, hızlı dağıtım, ADR taşımacılığı vb.) üst yapı tasarımlarınızı nasıl etkiliyor?”
- Büyük lojistik, perakende ve e-ticaret gibi segmentlerin soğuk zincir, hızlı dağıtım ve ADR taşımacılığına yönelik artan ihtiyaçları, üst yapı tasarımlarımızı sürekli geliştirmemizi sağlıyor. Firma olarak her sektöre özel çözümler üretiyor, her yeni talebi Ar-Ge çalışmalarımızı daha ileriye taşıyan bir gelişim alanı olarak değerlendiriyoruz.
TD: Gebze’de 1000 metrekarelik bir fabrika yatırım planınzı aktarmıştınız, bu plan hayata geçtiyse nasıl bir seviye elde ettiniz, üretim ve istihdam adetleri... Yeni fabrika yatırımının sizin iş süreçlerinize ve pazar payınıza katkısı ne oldu?
- Gebze’de hayata geçirdiğimiz 1.000 m²’lik fabrika yatırımı, Melihmis Üst Yapı’nın pazardaki bilinirliğini ve erişimini ciddi anlamda artırdı. Bu yatırım sayesinde istihdamımızda yaklaşık yüzde 12’lik bir artış sağladık ve yeni pazarda güçlü, sürdürülebilir bir müşteri portföyü oluşturduk. Gebze ile başlattığımız şubeleşme politikamızı da bu yıl farklı bir şehirde açmayı planladığımız yeni şube yatırımıyla sürdürmeyi hedefliyoruz. Bu genişleme hem üretim süreçlerimizin verimliliğine hem de pazar payımıza doğrudan katkı sağlıyor.
TD: 2025 yılında yeni istihdam konusunda nasıl bir süreç işledi.. Toplam çalışan sayınız nedir?
- 2025 yılı boyunca yeni istihdam konusunda, Türkiye’nin mevcut ekonomik koşullarının da etkisiyle zaman zaman dalgalı bir süreç yaşadık. Buna rağmen operasyonel sürekliliğimizi koruduk ve istihdam politikamızı her zaman kontrollü, tamamen ihtiyaca dayalı bir şekilde yürüttük. Yıl genelinde ortalama çalışan sayımız yaklaşık 85 kişi seviyesinde seyretti.
TD: Yeni yatırım süreçlerinde en büyük sıkıntı hep finansmana erişim oldu. Bu konuda sizin müşterilerinize sağladığınız kolaylıklar, avantajlar oldu mu?
- Yeni yatırım süreçlerinde en çok zorlandığımız konuların başında finansmana erişim geliyor. Bu noktada biz, etkin bir stok yönetimi anlayışıyla hareket ediyoruz. Minimum stok seviyeleriyle çalışarak nakit akışımızı dengede tutmayı başarıyoruz. Bu yapı sayesinde müşterilerimize ödeme vadelerinde esneklik ve kolaylık sağlayabiliyoruz. Açıkçası sunduğumuz bu avantajın bizi piyasada bir adım öne taşıdığını rahatlıkla söyleyebilirim.
TD: 2026 yılından beklentileriniz, hedefleriniz nelerdir? 2026’nın üst yapı sektörü açısından nasıl bir yıl olacağını düşünüyorsunuz?
- 2026 yılının ilk çeyreğinde, önceki yıldan devreden teslimatlarımızı tamamlamayı hedefliyoruz. Yılın ilk yarısının sektörel anlamda dengeli ve orta seviyede geçeceğini öngörürken, bu dönemde yurtdışı pazar payımızı artırmaya odaklanacağız. İkinci yarıda ise iç pazardaki faaliyetlerimizi güçlendirerek, hem üretim hacmi hem de sürdürülebilir büyüme açısından yılı güçlü şekilde tamamlamayı planlıyoruz.