Önceki dönem İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) yönetimi, yapımları devam eden metro hatlarında kullanılmak üzere, 2015 yılında yapılan ihaleyle, toplam 278 adet metro aracı temini ve işletmeye alma işini ihale etti. İhale, yapıldığıyla kaldı ve araçların üretimi planlanan takviminde ilerlemedi. Ekrem İmamoğlu yönetiminin 2019 yılında göreve gelmesiyle beraber, İstanbul genelinde durdurulmuş 10 metro projesi birden yeniden başlatıldı. Metro şantiyelerindeki hareketlilik, 2015 yılında ihalesi yapılan metro aracı temini ve işletmeye alma işini de yeniden canlandırdı. Toplam 278 aracı kapsayan ihalenin birinci etabı kapsamında; M7 Kabataş–Mecidiyeköy–Mahmutbey Metro Hattı için 104 adet, M12 Ümraniye–Ataşehir–Göztepe Metro Hattı için de 40 adet aracın sisteme entegrasyonu planlanmıştı. M12 Ümraniye–Ataşehir–Göztepe hattı için planlanan 40 araçlık set, teslim alınarak Ümraniye’deki Behiç Erkin Yerleşkesi’ne indirildi.
Teslim için düzenlenen tören; İBB Başkanvekili Nuri Aslan, Sancaktepe Belediye Başkanı Alper Yeğin, Maltepe Belediye Başkanı Esin Köymen, Kadıköy Belediye Başkanı Mesut Kösedağı ve Şile Belediye Başkanvekili Sacit Terzi’nin katılımlarıyla gerçekleştirildi. Törende, Aslan ve İBB Genel Sekreter Yardımcısı Doç. Dr. Pelin Alpkökin birer konuşma yaptı.
“Biz de İstanbul'umuzu demir ağlarla örüyoruz, “diyen Aslan, özetle şunları söyledi: Bugün, M12 Ümraniye-Ataşehir-Göztepe hattımızda çalışacak 10 setlik, yani tam 40 araçlık ilk teslimatı gerçekleştirmenin gururunu yaşıyoruz. “İşte bu ayırmayan ve kayırmayan anlayışımızla, projelerimizi bir bir hayata geçiriyoruz. Mart 2024’te, Çekmeköy-Sancaktepe-Sultanbeyli metro hattının ilk etabını hizmete açmıştık. Bugün araçlarını tanıttığımız Ümraniye-Ataşehir-Göztepe metro hattında da yüzde 90 durumuna gelmiş inşaat. Çekmeköy-Sultanbeyli metro hattının son etabını Mayıs 2026’da, Ümraniye-Ataşehir-Göztepe hattını da 2026’nın son çeyreğinde açacağız. Kaynarca-Pendik hattını da 2026’nın sonunda açacağız.
“65.1 kilometreyle yerel yönetimde bir dünya rekoru kırdık”
İBB Raylı Sistemler Daire Başkanı olarak göreve geldiği 2019 yılı öncesi ve sonrasının değerlendirmesini yapan Alpkökin de konuşmasında özetle şu ifadeleri kullandı: “2019 yılında göreve geldiğimde, Başkanımız Ekrem İmamoğlu, büyük vizyonuyla verdiği önemle, bana, ‘Bunun bir resmini çek ve önüme getir’ demişti. Çektiği resim, tabii ki o gece benim uykularımı hatta birkaç gece kaçırmıştı. Tamamen durmuş, durdurulmuş 140 kilometrelik bir metro hattı. Hiçbir finans yok, hiçbir araç planlaması yok! Bu şekilde devraldığımız bir sistem vardı. Ama tüm ekip arkadaşlarımla beraber, tüm diğer birimlerimizle beraber, finans birimimizle beraber, tek tek bunları mercek altına aldık. Teknik sorunlarını çözdük, finans sorunlarını çözdük ve hepsine birer birer hayata geçirdik. 2019-2024 arasındaki vizyonumuz, bütün bu hatları… Ayrıca risk de içeriyordu bunlar, hepiniz çok iyi biliyorsunuz. Defalarca söyledik. Tünellerdeki riskleri de bertaraf ederek, bu bir tarafa bırakılmış çok önemli mega kamusal projelerin hepsini hayata geçirdik. 65.1 kilometreyle, yerel yönetimde bir dünya rekoru kırdık.”
“‘65.1’ diyoruz ama aslında üzerine gelen 22.0’lık bir kısmı da yaklaşık 15 milyar 500 milyon Euro’luk devraldığımız hatların hem araçlarını temin sürecini çalışıyoruz hem de bunların maliyetlerini, 5-6 yılda yapılan metroları, 10 ay gibi bir sürede geri ödedik. Dolayısıyla aslında 87.1 kilometrelik bir metro sistemini, geçmiş 5 yılda yönettik. Tabii biz hep kilometrelerle ifade ettik ama araç imalat ve tedarik süreçlerimizi daha iyi anlatmamız gerektiğini, şahsen ben düşünüyorum. Geçmiş dönemde de 176 adet aracımızın, çeşitli tramvay, finüküler, metro olmak üzere tedariğini tamamladık ve sisteme aldık. Şu an bütün İstanbul halkının kullanımında. Şu an imalatı devam eden… Ki bunların 34 tanesi, yerli ve milli, Metro İstanbul A.Ş.’nin üretiminde olan 34 tanesi de tramvay olmak üzere, 278 aracımızın da imalat sürecini bu dönemde başlattık. Yapmış olduğunuz yatırımları anlamanız için şöyle bir rakam da söylemek istiyorum: Bir tane araç, metro-tramvay ortalamasına baktığınız zaman, yaklaşık 2 milyon Euro’ları bulan bir değer. Dolayısıyla, 176+278’i 2 milyon Euro ile çarparsanız, yönettiğimiz büyük finansın ve yatırımın da büyüklüğünü anlamış olacağız.”
Anadolu Yakası’nda yeni hatlar
“2026 vizyonumuzda, geçmiş dönemden kalan, yapımı devam eden, Anadolu yakasındaki hatlarımızı bitirme hedefimiz var. 2026 yılında da açacağımız ilk etapta Mayıs’ta Sultanbeyli hattımız, sonrasında da yıl sonunda açacağımız Ümraniye-Ataşehir-Göztepe hattında kullanılacak bu 40 aracımız bizim için çok önemli. Bu araçlar, ortak işletmeye uygun araçlar. Bir başka deyişle; aldığımız bu araçlar, ihtiyaca binaen Sultanbeyli hattında, Dudulu-Bostancı hattında ve Ümraniye-Ataşehir-Göztepe hattında da kullanılacak. Bu da aslında ortak işletme konusunda son dönemde oluşturduğumuz önemli vizyonlardan bir tanesi. Tabii ki 2025 ve sonrasındaki raylı sistem vizyonumuzun en önemli ayaklarından bir tanesi de araçlarımızı, filomuzu yenilemek ve büyütmek. Çünkü, zaten bizim metrolarımız, sinyal ve sistem açısından çok sık çalışabilecek, yüksek kapasitelere ulaşabilecek metro sistemleri. Ancak, her ne kadar binin üzerinde aracımız da olsa, bu, 16 milyon İstanbul için yeterli gelmiyor. Biz, araç yatırımlarımızı da önümüzdeki dönemde çok hızlandırmak istiyoruz.”
