■ Erkan YILMAZ
Necmettin Keser (Necmi Usta) ile 1984’ten bugüne hem ustalık hem de otobüs işletmeciliği yolculuğunu konuştuk: "Otobüsçü 12 ayın hesabını yapmıyor, sadece sezonu düşünüyor"
1984 yılında Van’da mesleğe başlayan Necmettin Keser (Necmi Usta), yaklaşık 40 yılı aşan ustalık yolculuğunu sadece bir tamir ustası olarak değil, aynı zamanda otobüs işletmeciliğini bizzat yaşamış bir sektör emektarı olarak anlatıyor. Necmi Usta’ya göre otobüsçülük sektörü bugün ciddi bir maliyet baskısı altında. En büyük hata ise 12 aylık planlama yerine sezonluk düşünülmesi: “Otobüsçü 12 ayın hesabını yapmıyor, sadece sezonu düşünüyor. En büyük yanlış bu.”
Büyük İstanbul Otogarı’nda hizmet veren Necmi Usta Otomotiv’in sahibi Necmettin Keser ile biraraya gelerek hem servis hizmetini, hem otobüs işletmecilik tarafını konuştuk.
Van’dan İstanbul’a uzanan bir tecrübe
Necmi Usta söyleşimize ilk olarak mesleğe giriş öyküsünü anlatarak başladı: “1984’ten bu yana bu işin içindeyiz. Çıraklıktan ustalığa kadar her aşamasını yaşadım.” Mesleğe herhangi bir aile geleneği olmadan başladığını belirten Necmi Usta, tamamen sahada yetiştiğini ifade ediyor.
İlk yıllarında Van’da TEMSA-MAN servislerinde çalışarak sektöre giriş yapan Necmi Usta, daha sonra MERCEDES servislerinde ustalık dönemini geçirdiğini söylüyor. Askerlik sonrası Van Gölü Motorlu Araçlar olarak Mercedes servisinde çalıştığını, 1995’te ise İstanbul Otogarı sürecine dahil olduğunu aktarıyor. 2000 yılında Van’a dönerek kendi özel servis işletmesini kuran Usta, bu işletmeyi 2020 yılına kadar sürdürdü.
Best Van Turizm deneyimi ve işletmecilik taraflı tecrübe
Necmi Usta, yalnızca servis ve bakım tarafında değil, aynı zamanda işletmecilikte de aktif rol aldığını belirtiyor. Uzun yıllar Best Van Turizm ile otobüs çalıştırdığını, hâlen farklı bir firmada da araç işletmeye devam ettiğini ifade ediyor: “Ustalıkla birlikte otobüs işletmeciliğini de öğrendim. Otobüs sürdüm, yolda arıza yaptım, yazın oturup bilet de kestim. Bu işin hem tamir tarafını hem işletme tarafını biliyorum.” Bu yönüyle Necmi Usta, sektörü yalnızca teknik değil, operasyonel ve ekonomik açıdan da deneyimlemiş bir isim olarak öne çıkıyor.
Kaliteden taviz verilince sistem bozuluyor
Sektördeki en büyük sorunun maliyet baskısı nedeniyle kaliteden taviz verilmesi olduğunu söyleyen Necmi Usta, ucuz işçiliğin uzun vadede büyük arızalara yol açtığını vurguluyor: “Biz hiçbir zaman kaliteden taviz vermedik. Ama piyasada ucuz işin peşine düşülüyor. Bu da sistemi bozuyor.” Yedek parça seçiminde ucuz-kalitesiz ürünler uzun vadede çok ciddi sorunlar yaratıyor. Turbo ve bağlantı parçalarında yalnış ürün kullanımı ciddi motor riskleri oluşturuyor.
Sektörde maliyet krizi ve yalnış hesaplama
Necmi Usta’ya göre otobüsçülük sektörü bugün ciddi bir maliyet baskısı altında. En büyük hata ise 12 aylık planlama yerine sezonluk düşünülmesi: “Otobüsçü 12 ayın hesabını yapmıyor, sadece sezonu düşünüyor. En büyük yanlış bu. Artan sigorta, lastik, bakım ve köprü geçiş ücretleri işletmeleri gerçekten çok zorluyor. Otobüsçü gelir-gider kalemlerini 12 ayın hesabına göre yapmalı, ona göre hareket planı oluşturmalı”
Best Van Turizm ve Arslan Bayram’a övgü
Necmi Usta, uzun yıllar otobüs çalıştırdığı ve sektördeki hizmet sürecinde büyük desteklerini gördüğünü belirttiği Best Van Turizm firma sahibi Arslan Bayram hakkında da açıklamalarda bulundu: “Arslan Bayram abimiz egoyu hiç işine katmamış bir insandır. Doğal yaşar, gösterişten uzak bir yapısı vardır.” Necmi Usta, Arslan Bayram’ın sektör içinde hem çalışanlara hem de çevresine karşı samimi ve dengeli bir yönetim anlayışı sergilediğini belirtiyor.
Necmi Usta’nın otobüs işletmecisi olarak tespitleri
Necmi Usta’ya göre taşımacılık sektörü son yıllarda ciddi bir daralma yaşıyor: Yolcu talebi azaldı. Bayram ve tatil yoğunlukları kısaldı. Öğrenci ve şehirlerarası hareketlilik düştü. Maliyetler ciddi şekilde arttı. Eskiden bayramlar sektörün can damarıydı, şimdi o bile kısa sürüyor.
Necmi Usta Otomotiv’den yenilenmiş motor hizmeti
Necmi Usta, şehirlererası otobüslerin hiç durmadan çalıştığını ve çok fazla km yaptığını belirterek, “Bu süreçte tabii motorlar yıpranıyor ve yenilenmesi gerekiyor. Biz otobüsçünün seferden kalmaması için yenilenmiş motor hizmeti de sunuyoruz. 2017 yılından beri yeni nesil motorlar üzerinde çok çalıştık ve kendimizi geliştirdik. Sadece arıza onarımı değil, motorun tamamen revizyonu ve yenilenmesi tarafında da çalıştık. Motoru söküp yeniden toplama, arızayı doğru analiz etme ve sistemi tekrar sağlıklı şekilde devreye alma konusunda önemli işler yaptık. Şimdi servisimizde yenilenmiş motorlar mevcut. Böylece günlerce otobüsçü servis de tamir veya yeni motor gelmesini beklemiyor. Bir gün içerisinde taktığımız yenilenmiş motorların servisimiz de bakım süreçlerinin yürütülmesi kaydıyla garanti hizmeti de sunuyoruz” dedi.
--------------------
Van’da başlayan bir çıraklık hikâyesi, İstanbul otogarlarında ustalığa, oradan kendi işletmesini kuran bir girişimcilik yolculuğuna dönüşüyor. Necmi Usta’nın hikâyesi, sadece bir teknik ustalık değil; aynı zamanda Türkiye’de otobüsçülüğün değişen ekonomik yapısına içeriden tanıklık eden bir yaşam öyküsü.
--------------------
Büyük İstanbul Otogarı’ndaki servis noktası: Necmi Usta
Necmi Usta Otomotiv, Servis ve Yedek Parça Ltd. Şti. Zemin Kat Tamirhaneler Bölümü No: 16’da 300 metrekarelik bir alanda 6 çalışanı ile hizmet veriyor. Necmi Usta, yedek parça stoklarını online sistemle takip ettiklerini de ekledi.
--------------------