Özel Röportaj: Erkan YILMAZ - Muammer BAŞKAN
Kurban Bayramı öncesinde piyasadaki son durumu değerlendiren Yalçın Şahin, dünya ekonomisinin öngörülemez bir noktaya geldiğini ifade ederek şunları söyledi: “Kimsenin önünü net göremediği bir dönemdeyiz. Altın iniyor çıkıyor, döviz hareketli, borsaların ne olacağını kimse kestiremiyor. Herkes hesaplanamaz bir ticaretin içerisinde yoğruluyor. Biz de otomotiv sektörü olarak hem turizm tarafında hem şehirler arası taşımacılıkta iyi bir ilk 5 ay geçirmedik.”
Şahin, sektörün bayram ve yaz sezonuna hazırlandığını ancak beklentilerin temkinli olması gerektiğini belirterek, “Savaşlar biter, yeni krizler yaşanmazsa sezon bir şekilde geçer. Ama bu sezonun çok parlak geçeceği düşüncesinde değilim” ifadelerini kullandı.
“Bu yıl doğru hesap yapan ayakta kalır”
Otobüs ve ticari araç yatırımlarının artık çok daha zor hale geldiğini söyleyen Şahin, yüksek faiz ortamının sektör üzerindeki baskısını şu sözlerle anlattı: “Otobüsler çok pahalandı. Bankadaki faiz oranları çok yüksek. Araç pahalı, para pahalı. Bu kazançların mevcut maliyetleri karşılayacağı kanaatinde değilim. Bu yüzden doğru büyüyen, doğru hesap yapan firmalar ayakta kalacak.” Son dönemde bazı firmaların konkordato süreçlerine girdiğini hatırlatan Şahin, sektörün artık kontrollü hareket etmek zorunda olduğunu belirtti.
“Jet yakıtı krizi otobüsçüye büyük avantaj sağlamaz”
Havayolu sektöründe yaşanan jet yakıtı krizinin otobüs taşımacılığına ciddi bir katkı sağlayacağı düşüncesine de mesafeli yaklaşan Şahin, şu değerlendirmeyi yaptı: “Hava yollarındaki maliyet artışlarının otobüs sektörüne çok büyük bir avantaj sağlayacağını düşünmüyorum. Zaten havayolu bilet fiyatları geçmişte olması gerekenden daha düşüktü. İnsanlar ‘uçak pahalanırsa otobüs çok kazanır’ diye düşünüyor ama ben o tarafta değilim.”
“HTA tarafında matematik işlemiyor”
Üst yapılı araç satışlarında yaşanan daralmaya da dikkat çeken Şahin, özellikle 16+1 ve 19+1 segmentindeki araçların yatırım geri dönüşünün zorlaştığını söyledi: “Bugün 5 milyon liralık bir aracı bankaya koysanız, faizden ciddi gelir elde ediyorsunuz. Aynı parayı taşımacılıkta kazanmak çok zor. Üstelik kazası var, riski var, gideri var. Matematik artık bu ticarette işlemiyor.”
Şahin, özellikle bireysel yatırımcıların çok daha dikkatli olması gerektiğini vurgulayarak, “Şirketler sadece ihtiyaç kadar araç almalı. Mevcudu sürdürecek kadar yatırım yapılmalı” dedi.
Sektörde bazı firmaların araç yenileme yatırımı yaptığını ancak büyüme amaçlı yatırımların risk taşıdığını belirten Şahin, şu ifadeleri kullandı: “Yeni servis açayım, filomu büyüteyim mantığıyla hareket edenler hata yapar. Firmalar mevcut yapısını sürdürebilecek şekilde yatırım yapmalı. Bu dönem bolluk dönemi değil.”
“Dünyada da kriz var”
Türkiye’deki ekonomik sıkıntıların yanında küresel ölçekte de ciddi sorunlar yaşandığını söyleyen Şahin, turizm sektörüne ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: “Eskiden ucuz bir ülkeydik. Şimdi dünyanın en pahalı turizm destinasyonlarından biri haline geldik. Otel, yemek, hizmet maliyetleri çok yükseldi. Bu nedenle turizm tarafında da çok büyük beklentilere girilmemeli.”
“Bakımlarını kısmış araçlar yolda kalıyor”
Son dönemde taşımacı gruplarında sıkça konuşulan araç arızaları ve yolda kalma sorunlarına da değinen Şahin, bakım maliyetlerinden kaçınılmasının ciddi sonuçlar doğurduğunu söyledi. “Yolda kalan araçların çoğu bakımlarından kısmış araçlar. Gelirler düştüğü için insanlar bakım maliyetlerini erteledi. Ama aracınıza doğru bakarsanız yolda kalma riskini minimuma indirirsiniz.”
“Bayram taşımalarında adalet önemli”
Bayram dönemlerinde D2 belgeli araçların şehirler arası taşımacılığa dahil edilmesi tartışmalarına ilişkin de konuşan Şahin, esas sorunun adaletsiz dağılım olduğunu ifade etti. “Yıllardır sizinle çalışan taşeronun işini alıp günübirlik gelen araca verirseniz bu yanlış olur. Ama gerçekten ihtiyaç varsa ve doğru planlama yapılıyorsa buna kimse itiraz etmez. Sorun adaletli davranılmaması.”
“Sektör çok stresli bir dönemden geçiyor”
Ekonomik baskının toplum psikolojisini de etkilediğini belirten Şahin, sektör temsilcilerinin ciddi stres altında olduğunu dile getirdi: “Artık trafikte bile insanların ne kadar gergin olduğunu görüyorsunuz. İnsanlar çok yoruldu. Herkes ay sonunu getirme mücadelesi veriyor. Ticaret yapmak artık eskisi kadar kolay değil.” ■
Yalçın Şahin Kurban Bayramı ve Sezon Açılışını Kutladı
Kaliteli birliktelikler sektöre güç katar
Sektörde kurumsal yapının güçlenmesi gerektiğini söyleyen Şahin, sektör temsilcilerinin bir araya gelmesinin önemine dikkat çekti.
“Ne zaman ‘ben’ değil ‘biz’ olmaya başlarsak o zaman Ankara’da da daha güçlü oluruz. Bölünmek yerine ortak akılla hareket etmek gerekiyor.”
Röportajın sonunda tüm sektör mensuplarının Kurban Bayramı’nı kutladığını belirten Yalçın Şahin, “Hem Kurban Bayramı’nda hem de başlayacak olan sezon da herkese kazasız, belasız bol kazançlar diliyorum. Güvenli seyahatlerin gerçekleştirilmesi en büyük önceliğimiz. Çok dikkatli hareket edilmesi gereken bir dönemden geçiyoruz. İnşallah hem sektör hem ülke hem dünya daha iyiye gider” dedi.
------------------------
Yalçın Şahin ile Bayram ve Sezon açılışı öncesi mevcut durumu kapsayan görüş aldık. Erkan YILMAZ, Muammer BAŞKAN
