ÖZEL RÖPORTAJ: Erkan YILMAZ / Muammer BAŞKAN
Şehirlerarası ve turizm taşımacılığı çalışanlarının hiçbiri beklediği parayı kazanamadı.
Enflasyondan dolayı araçlar değer kaybetmedi, ikinci el otobüsler de değerini korudu.
Şoför maaşları günümüz için çok düşük kalmasına rağmen, akaryakıt ve kasko fiyatları çok arttı.
Bilet fiyatlarında hem istikrarsızlık hem de yıkıcı rekabet vardı. Dolayısıyla 2025 yılı otobüsçü için zor bir seneydi.
Bilinçsiz alımlar devam eder ve ikinci el değerleri yüksek kalmaz ise otobüsçünün bu yıl çok zorlanacağını düşünenlerdenim.
2026’yı temkinli geçmek lazım.
Otobüs sektörünün sevilen ismi MAPAR Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Şahin ile 2025 yılının sektöre yansımalarını, ikinci el piyasasını, kooperatifleşmeyi, taşımacılıktaki rekabeti ve 2026 yılı beklentilerini konuştuk. Şahin, otobüsçülerin gelir elde etmekte zorlandığını, yatırımların dikkatle yapılması gerektiğini ve sektörün geleceğine dair iyimser ama gerçekçi bir perspektif sundu.
2025’te otomotiv markaları hedeflerine ulaştı, ama otobüsçü kazanamadı
“2025 yılında büyük otobüs grubunda üretici markalar hedefledikleri satış adetlerine ulaştılar. 2024 yılında da bu şekilde olmuştu. Ancak bu durum otobüsçüye gelir olarak yansımadı” diyen Yalçın Şahin, bu tezatı şöyle açıklıyor: “Enflasyondan dolayı araçlar değer kaybetmedi, ikinci el otobüsler de değerini korudu. En azından otobüsün değerinde para kazandı. Zaten kazanmasaydı bu aracı da alamazdı. Sermayesi değerlendi. Hem şehirlerarası hem turizm taşımacılığı çalışanlarının hiçbiri beklediği parayı kazanamadı. Masrafları kısabilme şansı da yoktu. Şoför maaşları günümüz için çok düşük kalmasına rağmen, akaryakıt ve kasko fiyatları çok arttı. Buna rağmen bilet fiyatlarında hem istikrarsızlık hem de yıkıcı rekabet vardı. Dolayısıyla 2025 yılı otobüsçü için zor bir seneydi. Kendini koruyabildiyse ne mutlu.”
“2026’nın iyi geçeceğine dair umutlu değilim ”
Şahin, sektörde iflas eden ya da konkordatoya giden firmaların olduğunu ve bu tablonun kamuoyuna yansımayan bir boyutunun da bulunduğunu söylüyor: “Hem şehirlerarası hem turizmde çok büyük darbe alan, sermayesini kaybeden, iflas eden, konkordato sürecine gidenler oldu. Bunların içinde duyulan oldu, duyulmayan oldu. 2025 iyi bir yıl değildi. 2026’nın da iyi geçeceğine dair umutlu değilim. Buna rağmen firmalar, ön ödemeli sistemle Haziran-Temmuz’a kadar araçlarını sattıklarını söylüyor. 2026 yılında yine enflasyon sürecini yaşayacağız gibi görünüyor. Ama ben otobüsten para kazanayım mantığı ile hareket edecekler olacaksa onların galerici olması, firma sahibi olmaması gerekiyor. İlk yapılması gereken otobüsçülükten para kazanmaktır.”
2026 pazar beklentisi: 800–1000 adet arasında
Yeni yıla ilişkin öngörüsünü net ifade eden Yalçın Şahin, otobüs pazarının 800–1000 adet civarında olacağını öngörüyor. Ancak bunun bile temkinli bir yatırım anlayışıyla karşılanması gerektiğini vurguluyor: “2026 yılı için öngörümüz 800-1000 adet arasında bir otobüs satışının olacağı yönünde. İnşallah faizler düşer, piyasa çabuk açılır. Bu sene turizm taşımacılığı daha iyi geçer ve şehirlerarasından otobüslerin bir kısmı o alana kayarsa şehirlerarası tarafında para kazanması daha rahat olacaktır. Hep şunu söylüyorum; Otobüs alıp para kazanayım diyorsanız, önce iş alın sonra otobüs alın. Bu iş duygusal değil, matematiksel düşünerek yapılmalı. Enflasyonun olmadığı bir ortamda o otobüs aynı parayı kazandırmayacak. Bugün kazandığını yarın kaybedebilirler. 2026’da borçlanmadan, öz varlık korunarak hareket edilmeli.”
İkinci el pazarında canlılık ve ihracat artışı
Şahin, ikinci el araçların 2025’te çok ilgi gördüğünü ve MAPAR olarak yoğun bir tempo geçirdiklerini belirtiyor: “Aldığımız tüm ikinci el araçları satabildik. Bu yıl ikinci ele çok yüksek talep vardı. MAPAR için iyi bir yıldı.”
İkinci el araçların yurtdışına satışının da arttığını vurgulayan Şahin, bunun piyasada stok azalmasına neden olduğunu aktarıyor: “Önceki yıllarda markaların stoklarında 100’lerce otobüs olurdu. Şimdi ise 15-20 adedi geçmiyor. Bu da yurtdışı satışlardan kaynaklanıyor. 2–3 yaşındaki araçlarımıza ilgi yoğun oldu. Bu araçlardan iyi para kazanıldı. Firma sahipleri, bu araçları işletmekten çok satmaktan daha çok para kazandı. Bu da yatırım iştahını arttırdı. 2026’da ikinci el pazarı çok daha hareketli olacak.”
Araç yenileme: Hem yurtiçi hem yurtdışı talep var
MAPAR’ın araç yenileme sürecinin sürdüğünü belirten Şahin, bakım konusunun önemine dikkat çekiyor: “Yılda 80–100 arası otobüsü yeniliyoruz. Hem yurtiçinden hem yurtdışından talep alıyoruz. Avrupa’da 30 yaşında otobüsler çalışıyor çünkü bakımları yapılıyor. Bizde araçlar çok kilometre yapıyor ama bakıma yeterli kaynak ayrılmıyor. Otobüsçü şanzımana, motora yatırım yaparsa ikinci elde de daha iyi fiyat alır.”
Bireysel otobüsçü bitiyor: Çözüm kooperatifleşmede
Şahin, bireysel otobüsçünün sektörde ayakta kalmasının artık neredeyse imkânsız hale geldiğini ifade ediyor: “Bugün bir aracı, bireysel olarak almak çok zor. Sadece güçlü tedarik yapısı olan firmalar ya da kooperatif çatısında çalışanlar varlığını sürdürebilir. Eskiden bireysel otobüsçüler firmalara ortak edilirdi, bu sistem hâlâ bazı bölgelerde sürüyor ama her geçen gün azalıyor.”
Taşıma modları arttı. Ama otobüsçülük azalmaz
Uçak ve tren taşımacılığı artıyor, bu otobüsleri nasıl etkiler? Yalçın Şahin bu konuda net: “Otobüs sektörü küçülmeyecek. Seyahatin bir noktasında otobüs her zaman devrede olacak. Doğru rekabet koşulları oluşursa, otobüs bilet fiyatı her zaman daha uygun kalır. Trenlerde bile artık 11 kg üstü yükten ek ücret alınıyor. Sektör, kendini doğru anlatır ve doğru örgütlenirse uzun vadede güçlü kalır.”
“Otobüsçülük devam edecek, ama fazlalıklar ayıklanacak”
“Otobüsçülük Türkiye’de 10 yıl sonra da devam edecek ama sadece işini doğru yapanlar kalacak. Doğru sefer planlaması, entegre taşımacılık, doluluk oranlarının yönetimi, iyi şoförlere değer verilmesi gibi unsurlar olmazsa bu iş sürdürülemez.”
MAPAR 2027 için yeni yatırımlar planlıyor
Şahin, yeni bölgelere açılma planlarını 2027 yılına bıraktıklarını söylüyor: “2026’yı istikrarlı geçip 2027’de yeni yatırımları hedeflemeyi düşünüyoruz. Mevcut bölgelerde kendimizi yenileyerek ilerliyoruz.”
Faizlerin düşmesi piyasayı rahatlatsa da belirsizlikler sürüyor
Ekonomik belirsizliklerin sektörü etkilediğini ifade eden Şahin, seçim süreciyle birlikte hareketlenme bekliyor: “Haziran sonrası faizlerin düşeceğini düşünüyorum. Ama savaş, deprem gibi gelişmeler olursa ekonomik iyileşme zor olur. 2026 Kasım veya 2027 Şubat aylarında seçim beklentisiyle piyasalar hareketlenebilir.”
Son Söz: "Yatırım mantıklı olursa otobüsçülük kazandırır"
“Otobüsçülük hâlâ ayakta kalabilir ama sadece hesap kitap yaparak. Sektör mensuplarının bilinçli olması, meslek örgütlerinin aktif çalışması ve doğru stratejilerle yola devam edilmesi şart.”
--------------------
“Bilinçsiz yatırım otobüsçüyü batırır”
“Otobüsten para kazanmak için önce iş modeli oluşturulmalı. Araç alınıp sonra iş aranırsa bu, hem otobüsçüyü hem de üretici markayı zarar ettirir. Ocak-Şubat gibi ikinci el fiyatları düşükken sıfır araç satışları düşer, bu da markaların fiyat tavizleri vermesine neden olur. Bilinçsiz alımlar devam eder ve ikinci el değerleri yüksek kalmazsa otobüsçünün bu yıl çok zorlanacağını düşünenlerdenim. 2026’yı temkinli geçmek lazım. Çok borçlanmamak lazım. Öz varlığınızı koruyabiliyorsunuz ne mutlu.”
--------------------
Yalçın Şahin’in Fenerbahçe sevgisi, ofisindeki özel köşede her an gözünün önünde; hiç solmayan, hep taze bir tutku.
MAPAR Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın ŞAHİN’le Yıllık Değerlendirme söyleşimizi İkitelli OSB’de Hıdır Usta Merkezinde yaptık. Erkan YILMAZ - Muammer BAŞKAN
