İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanvekili Nuri Aslan, Antalya’da düzenlenen COP31’de sürdürülebilir ulaşım oturumunun açılışında, İstanbul’un ulaşım ağını günlük ihtiyaçları ve iklim risklerini birlikte gözeterek planladıklarını söyledi. Aslan, metro, otobüs ve vapurun birbirini tamamladığı, yaya ve bisiklet ulaşımının da bu ağa dahil olduğu, erişilebilir ve düşük karbonlu bir sistem kurmayı hedeflediklerini belirtti.
Otobüs şeritleri için fizibilite ve tasarım çalışması
İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı’nın ikinci aşamasına ilişkin proje belgelerinde, kent genelinde toplam 120 kilometrelik otobüs öncelikli güzergâh için fizibilite çalışması, ön ve ayrıntılı tasarımlar ile ihale dokümanlarının hazırlanması öngörülüyor. İBB’nin COP31 açıklamasında ilk uygulamanın hangi güzergâhta ve ne zaman başlayacağına ilişkin bilgi yer almadı.
Avrupa Birliği finansmanıyla, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen projede hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmaları yapıldı. Kurumların, uzmanların ve sivil toplumun katkısıyla geliştirilen 11 pilot proje, 22 Eylül 2026’da kamuoyuna tanıtıldı. Otobüs öncelikli şeritlerin yanı sıra düşük emisyon alanları, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının geliştirilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatları da öneriler arasında yer alıyor. İBB, bu çalışmalarla özel araca bağımlılığı ve ulaşımdan kaynaklanan emisyonları azaltmayı hedefliyor. uym.ibb.gov.tr
Raylı sistem ağı 402,6 kilometreye ulaştı
Aslan’ın verdiği bilgiye göre İstanbul’un toplam raylı sistem ağı 402,6 kilometreye ulaştı. Son yedi buçuk yılda 11 yeni deniz hattı hizmete açılırken Şehir Hatları günde yaklaşık 200 bin yolcu taşıyor. Kentte bisiklet yolu ağı 600 kilometreyi aştı ve 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisiklet kullanıma sunuldu.
Deprem, sel ve tsunami senaryoları ulaşım planına girdi
İBB, Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası kapsamında deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerini inceledi. Çalışmada kritik altyapı unsurları ve öncelikli müdahale alanları belirlendi. Afet öncesi hazırlık, afet sırasında ulaşımın sürdürülmesi ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanması için stratejiler geliştirildi.
Aslan, taşkın riski değerlendirilirken dere havzasının, yapı stokunun, ulaşım ağının ve kritik altyapının birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Kurumların ortak veri üzerinden karar almasının önemine dikkat çeken Aslan, hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda da su havzaları, afet riskleri, ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte değerlendirildiğini belirtti. İBB, 2050’ye kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir İstanbul hedefliyor.
Belediyelere fizibilite aşamasından itibaren destek çağrısı
Paris Anlaşması’nın yerel düzeyde uygulanmasına ilişkin oturumda da konuşan Aslan, belediyelerin üstlendikleri sorumluluklarla ellerindeki kaynaklar arasında uyumsuzluk bulunduğunu, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanına erişimde güçlük yaşadıklarını söyledi. Aslan, yerel yönetimlere fizibilite ve proje geliştirme aşamasından itibaren teknik ve mali destek verilmesini istedi.
Aslan ayrıca belediyelerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesini, iklim finansmanına doğrudan erişebilmesini ve ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ile finans kurumları arasında kalıcı iş birliği kurulmasını önerdi. İklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet risklerinin azaltılması ile kayıp ve zarar konularının müzakerelerde daha güçlü ele alınmasını isteyen Aslan, yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi gerektiğini vurguladı.
