Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklik, takograf zorunluluğunu yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan yeni araç gruplarına genişletti. 27 Şubat 2026’da yayımlanan 7574 sayılı Kanun’a göre yük taşımacılığında azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı aşan araçlarda; ilgili mevzuat kapsamındaki yolcu taşımacılığında ise sürücü dahil 17’den fazla oturma yeri bulunan araçlarda takograf bulundurulması ve kullanılması gerekiyor. Mevzuattaki muafiyetler saklı. resmigazete.gov.tr
Önce filonuzdaki araçları sınıflandırın
Yeni kapsam; şehir içi toplu taşıma ve servislerden şehirlerarası yolcu taşımacılığına, ağır yük araçlarından ticari filolara kadar farklı işletmeleri ilgilendiriyor. İşletenler, araçların azami yüklü ağırlığını, koltuk kapasitesini, kullanım amacını ve varsa muafiyet durumunu kontrol ederek hangi araçların zorunluluk kapsamında olduğunu belirlemeli.
Model yılına göre geçiş takvimi
Daha önce takograf zorunluluğunda olmayan, ancak yeni düzenlemeyle kapsama giren araçlarda geçiş, model yılına göre kademeli uygulanıyor. Kanun, tabloda belirtilen tarihlerden sonraki ilk araç muayenesine kadar takograf taktırma ve kullanma zorunluluğu aramıyor. Bu nedenle filonun muayene tarihleri de planlamaya dahil edilmeli. resmigazete.gov.tr
|
Araç model yılı |
Geçiş tarihi |
|
2021 ve sonrası |
31 Aralık 2026 |
|
2016–2020 |
31 Aralık 2027 |
|
2011–2015 |
31 Aralık 2028 |
|
1996–2010 |
31 Aralık 2029 |
|
1985–1995 |
31 Aralık 2030 |
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belirli kanunlar kapsamında yolcu taşıyan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlardan ilk defa tescil edilecekler için de bir yıllık geçiş süresi tanındı. Bu süre 27 Şubat 2027’de sona eriyor. Bu tarih, kapsamdaki bütün mevcut araçların aynı gün takograf taktırması gerektiği anlamına gelmiyor; mevcut araçlarda model yılı ve muayene takvimi esas alınıyor. resmigazete.gov.tr
Cihaz eksikliği ile cihaza müdahalenin cezası farklı
Takograf bulundurmama veya kullanmama halinde sürücüye 75 bin TL idari para cezası uygulanabiliyor. Cihaza müdahale ederek yanlış veri üretmek ya da bu durumdaki cihazı kullanmak ise 185 bin TL ceza getiriyor. Bu ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde ceza her ihlalde 370 bin TL’ye çıkabiliyor. Başkasına ait, bozuk veya geçersiz sürücü kartıyla araç kullanmanın cezası 75 bin TL; tekrarında 150 bin TL. Bazı ihlallerde sürücü belgesi de geçici olarak geri alınabiliyor. resmigazete.gov.tr
Takografın zorunlu olduğu halde araçta bulunmaması veya mevzuata uygun durumda olmaması halinde araç, eksiklik giderilene kadar trafikten menedilebiliyor.
İşletenin denetim yükümlülüğü var
Kanun, araç işletenini takografın araçta bulunması, çalışır durumda olması ve sürücünün kurallara uyması için gerekli önlemleri almakla yükümlü tutuyor. Sürücü ile işleten farklı kişilerse ve işleten yükümlülüklerini yerine getirmemişse, sürücüye verilen cezanın iki katı işletene de uygulanabiliyor. Bu nedenle tekrarlanan cihaza müdahale ihlalinde işleten için ceza 740 bin TL’ye ulaşabilir. Takograf kayıtlarının veri tabanı üzerinden elektronik denetimi de mümkün. resmigazete.gov.tr
İşletmeler için hazırlık adımları
Filonuzu model yılı, kullanım türü ve muayene tarihine göre listeleyin; takograf gerekliliğini ve varsa muafiyetleri araç bazında kontrol edin. Montaj ve kalibrasyon planını muayene takvimiyle birlikte oluşturun. Sürücü kartlarının doğru kişiye ait ve geçerli olduğunu izleyin; kart ve cihaz verilerinin zamanında indirilmesi, saklanması ve denetlenmesi için sorumluları belirleyin. Sürücülere cihaz kullanımı ile çalışma, mola ve dinlenme süreleri konusunda eğitim verin.
Yeni düzenlemeyle ilgili ayrıntılı uygulama esaslarının yönetmelikle belirlenmesi öngörülüyor. İşletenler, yönetmelik yayımlandığında hükümleri yeniden gözden geçirmeli; hazırlıklarını son tarihlere bırakmadan başlatmalı. resmigazete.gov.tr


