Ulaştırma ve Toplu Taşıma Sistemlerinde Sıklık - 12

06 Mayıs 2019, 17:21
Bu makale 1085 kez okundu
Ulaştırma ve Toplu Taşıma Sistemlerinde Sıklık - 12
Mehmet Çağrı Kızıltaş
Son Beş yıla baktığımızda, İstanbul’un yıllık ortalama 400.000 civarında göç aldığını görebiliriz. 1975 yılından itibaren ise Net Göç Hızı her zaman Pozitif olan metropol şehrimizdir (aldığı göç miktarı her zaman verdiği göç miktarından fazla olmuştur). Aşağıda Tablo 5’de İstanbul’un 2007-2015 yılları arasındaki göç istatistikleri verilmiştir. 

Aşağıda Tablo 6’da ise İstanbul’un yıllık nüfus artışı ve artış hızı ile ilgili bilgiler verilmiştir. Bu tablodan da görüldüğü üzere İstanbul’ un nüfus artış hızında son yıllarda nispi düşüş görülmekle birlikte, yüksek miktarlarda nüfus artışı devam etmektedir.

Tablo 6. 2009-2015 Yılları Arasında İstanbul’un Yıllık Nüfus Artışı ve Artış Hızı Kaynak. TUİK-2015

İstanbul’da trafik tıkanıklığının katlanılabilir düzeylere çekilmesinde raylı sistem ve özellikle de metro yatırımları hayati bir öneme sahiptir. Bunun yanı sıra; İstanbul gibi adeta denizin ortasında ve denizi çevreleyen bir şehrin türel dağılımında, denizyolu beklenen seviyenin çok altında olup %1-2 dolaylarındadır. Hâlbuki İstanbul’da bu oran %20-25’lerde işletilebilir. Daha önceleri; boğazda, kıyıya paralel hat uygulaması çerçevesinde, aynı yakadaki yerleşim yerleri arasında denizyolu ile ulaşım uygulamaları denenmiş ancak istenen verim alınamamıştır. Burada; yakın mesafeler arasından mevcut şehir hatları vapurları yeterinde fazla büyük olmakta ve talebin doğru yönlendirilmesini engellemektedir. Zira sık istasyonların olduğu böylesine bir kıyıya paralel hat uygulamasında, daha küçük şehir hatları vapurlarıyla daha kısa sürede iskeleye yaklaşma-dolum-ayrılmanın sağlanmasıyla daha sık seferlerin yapılması gerekmektedir. İstanbul’da Şehir Hatları %10’luk kapasiteyle çalışmakta olup, kapasitenin %40-50’lerde dahi kullanımının sağlanması, boğaz köprülerindeki tıkanıklığı önemli ölçülerde düşürecektir. Aşağıda Tablo 7’de 2010 yılı günlük yolculuk değerlerinin türel dağılımı, 2014, 2018 ve 2023 yılları için öngörülen yolculuk değerleri ve türel dağılımı detaylı olarak verilmiştir.

Tablo 7’de belirtildiği üzere; 2010’da İstanbul’da verilen yolculuk değerlerinde türel dağılımda karayolu ulaştırma türünün %78,4’lük ağırlığı olup 2014’te %67,7’ye, 2018’ de %50,7’ye, 2023’te %26,5’a düşmesi öngörülmektedir. 29 Ekim 2013 itibariyle kısmen açılışı yapılan Marmaray’ın 2014 itibariyle türel dağılımda %7,4, 2018’de %7,9, 2023’te ise %5,7’lik paya ulaşması öngörülmektedir. Daha önce de belirttiğimiz üzere; İstanbul’daki trafik tıkanıklığı sorununun giderilmesinde bir diğer ana belirleyici de kentiçi raylı sistem hatlarının yaygınlaştırılmasıdır. Kentiçi raylı sistem hatlarından ise yaygın yatırım alanı olarak metro ortaya çıkmaktadır. İstanbul’ da birkaç yıldır ilk ve tek örnek olarak işletilen metrobüs hattı (BRT), dünyada özellikle Latin Amerika’ da başarılı örnekleri olan bir sistem olup, İstanbul’ dada özellikle zamandan kazanç anlamında tercih edilir bir ulaştırma türü olup yoğun bir taleple karşılaşmıştır. Metrobüs hattı, boğaz aşan bir hat olup doğu-batı ekseninde şehrin iki uzak noktasını ve yoğun yolculuk talepleri olan bölgeleri birbirine bağlamaktadır. Tam kapasite olarak çalışan ve süreden önemli kazanç sağlayan bu hat, diğer taraftan da konfor ve güvenlik parametreleri itibariyle de tartışılmıştır, tartışılmaktadır. Metrobüs; işletimsel olarak yapılacak kısmi iyileştirmelerle daha iyi parametrelerde hizmet verebilir. Ancak İstanbul’ un trafik tıkanıklığı kaynaklı sorunlarının katlanılabilir bir noktaya çekilmesinde, yaygın olarak, şehri doğu-batı ve kuzey-güney ekseninde birbirine bağlayan metro hatlarının kurulumu zorunludur.


Tablo 7. 2010-2014-2018-2023 Hareketlilik Değerleri ve Türel Dağılım Öngörüleri

    Yorumlar

banner50
E-Gazete
  • Taşıma Dünyası Gazetesi - 12 Temmuz 2019 Manşeti
  • Taşıma Dünyası Gazetesi - 12 Temmuz 2019 Manşeti
Arşiv