Günler günleri kovalıyor, günler gelip geçiyor. Her şey değişiyor. Deneyimlerimiz artıyor, teknoloji geliştikçe işler kolaylaşıyor, istenen düzeye çıkıyor. Bu, sağlık için de, eğitim için de, barınma ve beslenme için de geçerli. Düne kadar bir şeylere ulaşamayan insanlar vardı, köyde kentte… şimdi artık her şey elimizin altında. Hele bilgisayarlarla birlikte çok şey daha da kolaylaştı. Eskiler anımsar, ilk terminalden çıkan otobüste kaç yolcu var, hangisi nereye gidiyor; boş koltuğa yolcu alsa, ileriki merkez için ayrılan koltuk ya satılmışsa… Otobüsün bile koridorlarında taburede gidenler olurdu. Şimdi, internetin de desteğiyle “mükerrer bilet” hiç satılamıyor.

Bizler açısından iyiye, güzele giden bu yolda bazıları nalıncı keseri misali hep kendine yontuyor. İnsanın yüzünüze gözünüze dursun diyeceği geliyor. Havadan para kazanıyorsunuz ve onunla yetinmeyip bir de yolsuzluk yapıyorsunuz. En çok sesi çıkanlar da onlar oluyor; “yavuz hırsız ev sahibini bastırır” atasözünü doğrularcasına.

Maliye Bakanı, geçen yıl bir şeylerin eksik ve/veya yanlış olduğunu açıklamış. Kendisi de dâhil, yetkililerin, ilgililerin, denetçilerin bu konuyu gözetmesi gerekmez mi(ydi)? Aradan bir yıl geçince bir fırtına, bir kâbus yaşanıyor ve hepimiz “fon yolsuzluğuyla” uyanıyoruz bir sabah. Sadece fon almış ya da birikimini fonlara yatırmış kişi ve kurumlar değil, tüyü bitmemiş yetim bile mağdur durumda. Bütün yük vatandaşın omzuna yükleniyor. Diyelim ki, devlet o parayı fon mağdurlarına ödeyecek; ödeyecek de parayı nereden bulacak? Tabii ki, vatandaşın cebinden. Vergilere zam gelecek (şeyyy, yanlış oldu fiyat güncellemesi demeliydim, devlet hiç zam yapar mı), o zammı ödeyenler ürettiklerine, sattıklarına yansıtacak… Yansıtamayacak olan vatandaş ise kuzu ödeyecek.

Peki, tam da burada akla, vatandaşın “kuzu” olması mı gerekiyor sorusu geliyor. İşte, Avrupa neredeyse bütün ülkeleriyle ayakta. Latin Amerika da öyle… Bizde bir hareketlilik yok, ama çepeçevre savaşın ortasındayız ve ne yapacağımızı bilemememin haklı hüznünü yaşıyoruz. Evet, yukarı tükürsen bıyık, aşağı tükürsen sakal. Yoksullukta birleşiyoruz, asgari ücret normal oldu… dahası, maaşların artmaması için yeni düzenlemeler yapılmaya çalışılıyor.

Gelelim başlıktaki cümleye… Kendi derdine düşen ne helali ne haramı düşünebiliyor… Tabii ki, biliyor helalin gerekliliğini, önemini ve zorunluluğunu, hele de haram karşısında… Ne yapabiliriz ki? Fransa’daki lise öğrencileri, köylüler… hatta bizdeki madenciler yol gösteriyor. Helalin harama yetişip geçmesi için hepimize bir görev düşüyor aslında.